Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội

NGHIÊN CỨU GIAO VĂN HÓA VỀ CHỦ NGHĨA ANH HÙNG LÀ SẢN PHẨM CỦA QUÁ TRÌNH HÒA NHẬP TRONG TIỂU THUYẾT MƯA ĐỎ VÀ CHỦ NGHĨA ANH HÙNG LÀ SẢN PHẨM QUÁ TRÌNH ĐỒNG HÓA TRONG TRUYỆN NGẮN NGƯỜI TÌNH SÔNG TRÀ BỒNG

Phạm Thị Quỳnh Trâm — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Nghiên cứu nhằm tìm ra đặc điểm của chủ nghĩa anh hùng thông qua phân tích nhân vật Hồng trong tiểu thuyết Mưa đỏ của Chu Lai và Mary Anne Bell trong truyện ngắn Người tình sông Trà Bồng của Tim O’Brien. Bằng việc áp dụng phương pháp ngôn ngữ học ngữ liệu và phân tích nội dung, nghiên cứu chỉ ra tính anh hùng ở nữ giới là sản phẩm của những quá trình văn hóa khác nhau ở những bối cảnh khác nhau. Các quá trình này bao gồm quá trình hòa nhập và quá trình đồng hóa, được thể hiện thông qua sự biến đổi về ngoại hình, tâm lý và vai trò trong chiến tranh. Kết quả nghiên cứu có thể phục vụ cho các nghiên cứu liên ngành, qua đó mang lại hiểu biết sâu sắc hơn về tác động của chiến tranh đối với nạn nhân là phụ nữ và góp phần phá vỡ định kiến giới, khuôn mẫu giới áp đặt lên phụ nữ.

CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG GIẢ LÀ LƯƠNG THỰC, THỰC PHẨM, PHỤ GIA THỰC PHẨM

Đỗ Xuân Sơn, Trần Minh Tùng — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Bài viết phân tích chính sách xây dựng xây dựng pháp luật hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Chính sách áp dụng pháp luật hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và kiến nghị biện pháp bảo đảm nhận thức và áp dụng đúng các chính sách pháp luật hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.

CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT ĐÚNG ĐỐI VỚI TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Phan Ngọc Anh — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Bài viết phân tích làm rõ một số vướng mắc, sai lầm trong thực tiễn định quyết định hình phạt đối với tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Thành phố Hà Nội và nguyên nhân của những vướng mắc, sai lầm này. Từ đó bài viết kiến nghị các giải pháp bảo đảm quyết định hình phạt đúng đối với tội trộm cắp tài sản.

CHỦ THỂ QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM MỸ THUẬT PHÁI SINH DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠO RA THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

Phùng Nguyễn Tú Uyên — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Sự gia tăng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo hình ảnh đang làm xuất hiện ngày càng nhiều tác phẩm mỹ thuật phái sinh với mức độ hỗ trợ công nghệ khác nhau, qua đó đặt ra thách thức đối với việc xác định chủ thể được bảo hộ quyền tác giả. Khi AI tham gia sâu vào quá trình tạo tác, ranh giới giữa đóng góp sáng tạo của con người và hoạt động tạo sinh tự động trở nên khó phân định, đòi hỏi phải xem xét lại cách áp dụng các quy định hiện hành của pháp luật sở hữu trí tuệ. Trên cơ sở phân tích Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam và các sửa đổi lập pháp gần đây, bài viết khẳng định nguyên tắc “tác giả là con người” vẫn giữ vai trò nền tảng; AI không phải là chủ thể quyền tác giả mà chỉ là công cụ hỗ trợ sáng tạo. Quyền tác giả đối với tác phẩm mỹ thuật phái sinh có sử dụng AI chỉ được xem xét khi con người giữ vai trò sáng tạo mang tính quyết định và việc sử dụng dữ liệu huấn luyện bảo đảm tính hợp pháp. Từ đó, bài viết đề xuất cách tiếp cận phân hóa dựa trên mức độ can thiệp sáng tạo của con người và điều kiện pháp lý của dữ liệu.

HỌC THUYẾT SỬ DỤNG HỢP LÝ (FAIR USE) TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP QUYỀN TÁC GIẢ TẠI HOA KỲ VÀ ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM

Phạm Minh Huyền — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Được hình thành từ án lệ của tòa án Hoa Kỳ, học thuyết “fair use” – sử dụng hợp lý ngày càng được thừa nhận rộng rãi thông qua tính hiệu quả trong thực tiễn áp dụng khi đánh giá các hành vi sử dụng hợp lý các tác phẩm được bảo hộ bản quyền mà không phải xin phép, không phải trả tiền tại Hoa Kỳ. Bài viết phân tích bốn điều kiện để tòa án xác định một hành vi sử dụng tác phẩm được coi là hợp lý, thực tiễn áp dụng học thuyết khi giải quyết tranh chấp quyền tác giả tại Hoa Kỳ, đánh giá ưu điểm, hạn chế của học thuyết và đưa ra đề xuất cho Việt Nam.

NÂNG CAO KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN THÔNG QUA PHIM CÓ PHỤ ĐỀ TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở HÀ NỘI

Dương Thị Hồng Thắm — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ số, giáo dục ngôn ngữ ngày càng chú trọng khai thác các công cụ đa phương tiện nhằm nâng cao hiệu quả học tập. Nghiên cứu này điều tra vai trò của phụ đề tiếng Anh trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Anh của sinh viên không chuyên tại một trường đại học ở Hà Nội. Sử dụng thiết kế bán thực nghiệm với 70 sinh viên (35 nhóm thực nghiệm, 35 nhóm đối chứng) trong học kỳ II năm học 2024–2025, nghiên cứu chứng minh hiệu quả rõ rệt của việc tích hợp phim có phụ đề tiếng Anh trong dạy học kỹ năng nói. Kết quả cho thấy nhóm thực nghiệm đạt điểm hậu kiểm tra vượt trội so với nhóm đối chứng (M = 7,85 so với M = 6,53). Phụ đề tiếng Anh hỗ trợ hiệu quả việc ghi nhớ ngôn ngữ, cải thiện phát âm, giúp làm quen với giọng địa phương và nâng cao sự tự tin khi nói. Tuy nhiên, sinh viên cũng gặp khó khăn về vốn từ vựng và hiểu biết văn hóa. Nghiên cứu đóng góp thêm bằng chứng thực nghiệm vào lĩnh vực dạy học tiếng Anh có hỗ trợ công nghệ trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam, đồng thời đề xuất các hàm ý sư phạm thiết thực cho giáo viên tiếng Anh không chuyên.

VAI TRÒ CỦA CÔNG CỤ VIRTUAL WRITING TUTOR TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG TỰ CHỈNH SỬA NGỮ PHÁP VÀ CẢI THIỆN TỪ VỰNG CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ HAI NGÀNH NGÔN NGỮ ANH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Bài báo này nghiên cứu vai trò của công cụ Virtual Writing Tutor trong việc phát triển khả năng tự chỉnh sửa ngữ pháp và cải thiện từ vựng của sinh viên năm thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh, Trường Đại học Hồng Đức. Kết quả cho thấy nhóm thực nghiệm-sử dụng Virtual Writing Tutor đạt mức tiến bộ đáng kể về độ chính xác ngữ pháp và sự đa dạng từ vựng. Phản hồi của sinh viên khẳng định công cụ này hỗ trợ hiệu quả việc tự học và nâng cao chất lượng bài viết học thuật, khẳng định tiềm năng trong đổi mới phương pháp dạy-học kỹ năng viết ở bậc đại học.

CẢI THIỆN KỸ NĂNG NÓI CHO SINH VIÊN NĂM THỨ HAI NGÀNH TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI THÔNG QUA PHÂN TÍCH LỖI TRONG BÀI THI NÓI

Nguyễn Thanh Bình, Phạm Khánh Linh — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Nghiên cứu này tập trung nhận diện và phân tích các rào cản ngôn ngữ trong kỹ năng nói của sinh viên (SV) năm thứ hai chuyên ngành Tiếng Anh tại Trường Đại học Mở Hà Nội (HOU) thông qua hướng tiếp cận phân tích lỗi. Dữ liệu thực tế từ các bài thi nói cho thấy người học thường mắc lỗi ngữ âm, ngữ pháp và hạn chế về vốn từ vựng học thuật, dẫn đến sự rời rạc, chưa đáp ứng được tiêu chí “lưu loát và mạch lạc” của diễn ngôn. Nguyên nhân cốt lõi bao gồm ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ, thiếu môi trường tương tác và áp lực tâm lý. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm đồng bộ: từ việc phát triển năng lực tự giám sát, ghi âm phản hồi của SV đến việc đổi mới phương pháp đánh giá quá trình và tăng cường hoạt động mô phỏng thực tiễn của giảng viên (GV) nhằm góp phần vào việc điều chỉnh chiến lược đào tạo, tối ưu hóa năng lực giao tiếp và chuẩn hóa kỹ năng nói cho SV.

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH DẠY HỌC HỢP TÁC GIỮA AI VÀ GIÁO VIÊN TIẾNG TRUNG QUỐC

Nguyễn Thị Bảo Ngân — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng thâm nhập sâu vào giáo dục ngoại ngữ, bài nghiên cứu này tập trung phân tích mối quan hệ hợp tác giữa AI và giáo viên trong giảng dạy. Trên cơ sở lý thuyết ZPD (vùng phát triển gần) và Lý thuyết hợp tác Người - Máy, bài viết xây dựng mô hình hợp tác giữa người và máy nhằm phát huy ưu thế của cả AI và giáo viên. Nghiên cứu đã tổng hợp các công trình quốc tế và trong nước, đồng thời phân tích hiện trạng ứng dụng AI trong giảng dạy ngoại ngữ ở Việt Nam. Kết quả cho thấy mô hình hợp tác không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả học tập cá nhân hóa, phát triển năng lực giao tiếp và tư duy sáng tạo của người học, mà còn giúp giáo viên giảm tải các khâu kỹ thuật, từ đó tập trung nhiều hơn vào vai trò định hướng và bồi dưỡng năng lực tư duy cho sinh viên. Bài viết góp phần bổ sung một cách tiếp cận mới trong nghiên cứu và thực hành giảng dạy tiếng Trung Quốc ở Việt Nam trong thời đại số.

NHỮNG RÀO CẢN TÂM LÝ – XÃ HỘI TRONG HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Nghiên cứu khám phá cơ chế tác động của các rào cản tâm lý – xã hội đến ý định tham gia nghiên cứu khoa học (NCKH) của sinh viên. Dựa trên Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) và Thuyết tự quyết định (SDT), khảo sát cắt ngang được thực hiện với 400 sinh viên Trường Đại học Mở Hà Nội. Kết quả xác nhận nghịch lý: dù nhận thức cao về tầm quan trọng của NCKH, tỷ lệ tham gia thực tế chỉ đạt 22,8%. Phân tích thống kê chỉ ra rào cản tâm lý (e ngại, sợ thất bại) chi phối mạnh mẽ và tương quan nghịch với ý định tham gia. Sinh viên thể hiện nhu cầu lớn về hỗ trợ kinh phí (69,3%) và cố vấn cá nhân (62,5%). Nghiên cứu đề xuất mô hình "Vườn ươm nghiên cứu" kết hợp cố vấn 1 kèm 1 và vốn hạt giống nhằm tháo gỡ rào cản tâm lý và nâng cao năng lực thực hành.

DẠY HỌC KẾT HỢP TRONG MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN HÀ NỘI

Lưu Thị Hải Hòa — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Kết quả nghiên cứu đã tập trung vào việc phân tích thực trạng dạy học kết hợp trong môn Giáo dục chính trị (GDCT) tại Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết, phỏng vấn sâu, điều tra xã hội học, thu thập và xử lí số liệu sơ cấp đã được sử dụng trong quá trình nghiên cứu. Từ đó, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù còn tồn tại một số hạn chế nhất định trong việc triển khai dạy học kết hợp tại địa bàn nghiên cứu nhưng để thực hiện thành công chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo thì mô hình dạy học kết hợp sẽ có nhiều ưu thế để phát huy được tính tích cực của người học trong dạy học môn GDCT ở Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

PHÂN LẬP VÀ TUYỂN CHỌN VI KHUẨN LACTIC TỪ NEM CHUA THANH HOÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG TRONG LÊN MEN THỊT

Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Nem chua Thanh Hóa là sản phẩm thịt lên men truyền thống chứa nhiều vi khuẩn lactic (LAB), đóng vai trò then chốt trong quá trình lên men và bảo quản. Nghiên cứu nhằm phân lập, tuyển chọn và đánh giá các chủng LAB tiềm năng làm giống khởi động. Mẫu nem chua được thu thập ngẫu nhiên từ các cơ sở sản xuất truyền thống tại Thanh Hóa. Tổng cộng 23 chủng LAB được phân lập trên môi trường MRS bổ sung 0,5% CaCO₃, sàng lọc sơ bộ theo hình thái khuẩn lạc, nhuộm Gram và khả năng sinh acid lactic. Các chủng tiềm năng được đánh giá khả năng sinh enzyme và hoạt tính kháng khuẩn. Chủng NC1.08 nổi bật với khả năng sinh amylase và protease (đường kính vòng phân giải 21±0,6 mm và 26±0,3 mm), đồng thời có phổ kháng khuẩn rộng đối với E. coli ATCC 25922, S. aureus ATCC 6538, S. enterica ATCC 14028, E. faecalis ATCC 19433 và K. pneumoniae ATCC 10031, với vòng kháng 9–12 mm. Chủng này thể hiện khả năng sinh acid lactic cao, làm giảm đáng kể giá trị pH môi trường sau 48 giờ nuôi cấy. Giải trình tự gen 16S rRNA xác định NC1.08 thuộc loài Latilactobacillus sakei (99,7%). Kết quả cho thấy NC1.08 giàu tiềm năng cho sản xuất giống khởi động, cần nghiên cứu thêm về độ an toàn và hiệu quả ở quy mô bán công nghiệp.

PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ NGƯỜI HỌC – TRỤ CỘT BẢO ĐẢM CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRONG BỐI CẢNH TỰ CHỦ ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM

Lương Tuấn Long, Trần Thiên Hoàng, Mai Văn Lưu — Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0700

Trong bối cảnh các trường đại học Việt Nam chuyển sang cơ chế tự chủ, việc phát triển hoạt động hỗ trợ người học đang trở thành một trụ cột quan trọng nhằm bảo đảm chất lượng chương trình đào tạo. Bài viết này phân tích vai trò của hoạt động hỗ trợ người học trong bảo đảm chất lượng giáo dục, đồng thời đánh giá thực tiễn trong nước, tham khảo các cơ sở giáo dục ở ngoài nước về các hoạt động hỗ trợ người học. Từ đó bài báo đề xuất một số khuyến nghị nhằm phát triển hoạt động hỗ trợ người học trong bối cảnh tự chủ đại học. Những khuyến nghị này nhằm đảm bảo người học được tạo điều kiện tốt nhất để phát triển, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục.