Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO CỬ NHÂN LUẬT TRONG BỐI CẢNH THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT 66-NQ/TW, NGHỊ QUYẾT 71-NQ/TW VÀ LUẬT GIÁO DỤC ĐẠI HỌC NĂM 2025

Võ Thị Khánh Mỹ, Thái Thị Tuyết Dung, Nguyễn Thị Thúy An — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Quá trình đổi mới thể chế đang đặt ra những đòi hỏi ngày càng cao đối với hoạt động lập pháp và thi hành pháp luật, từ đó làm nổi bật tính cấp thiết của việc xây dựng đội ngũ nhân lực pháp lý có trình độ chuyên sâu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chương trình đào tạo cử nhân luật hiện nay vẫn tồn tại một số hạn chế đáng kể, nhất là trong việc đảm bảo người học đạt được các yêu cầu về khả năng lập luận phản biện cũng như kỹ năng xử lý tình huống pháp lý. Lấy nền tảng định hướng từ Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cùng với Luật Giáo dục đại học năm 2025, nghiên cứu này đánh giá thực tiễn đào tạo, đồng thời rà soát và tổng hợp các quy phạm liên quan. Trên cơ sở những phân tích, tác giả đưa ra nhóm giải pháp có tính liên kết nhằm nâng tầm chất lượng đào tạo luật bậc đại học, góp phần hiện thực hóa định hướng phát triển nguồn nhân lực chủ chốt phục vụ giai đoạn chuyển đổi của đất nước.

NHẬN DIỆN CÁC PHƯƠNG THỨC LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN LÀ BẤT ĐỘNG SẢN ẢO TRONG METAVERSE

Lê Sỹ Đức, Trần Lê Mai Phương, Đào Kim Ngân — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Sự phát triển của Metaverse đưa bất động sản ảo thành tài sản giá trị song cũng gây ra các nguy cơ các loại tội phạm công nghệ cao với thủ đoạn tinh vi. Bài viết tập trung nhận diện các phương thức lừa đảo đặc thù thông qua lỗ hổng hợp đồng thông minh và sự thiếu hiểu biết của nhà đầu tư. Tác giả đồng thời phân tích những thách thức pháp lý trong tố tụng hình sự về cơ chế ẩn danh khi truy vết hay xung đột thẩm quyền và định giá tài sản. Kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng để định danh tội phạm và hoàn thiện pháp luật về xử lý tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong Metaverse nói chung tại Việt Nam.

TÍN CHỈ CARBON TRONG PHÁP LUẬT VIỆT NAM: TIỀM NĂNG THÚC ĐẨY ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI HƯỚNG TỚI TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ XANH

Phùng Trọng Quế — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Bài viết phân tích khuôn khổ pháp lý điều chỉnh tín chỉ carbon trong pháp luật Việt Nam và đánh giá vai trò của cơ chế này như một công cụ chính sách nhằm thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hướng tới tăng trưởng kinh tế xanh. Phù hợp với nghĩa vụ thực hiện Thỏa thuận Paris và cam kết của Việt Nam tại COP26 về đạt phát thải ròng bằng ‘0’ vào năm 2050, Việt Nam đã từng bước hình thành thị trường carbon nội địa thông qua Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời tham gia các cơ chế tín chỉ carbon quốc tế có liên quan. Bài viết phân tích các quy định pháp luật hiện hành về tín chỉ carbon, làm rõ tiềm năng của cơ chế này trong việc thu hút dòng vốn FDI định hướng xanh, đồng thời chỉ ra những thách thức pháp lý và thể chế chủ yếu, từ đó, đề xuất một số định hướng hoàn thiện pháp luật góp phần tăng cường khả năng thu hút FDI chất lượng cao và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững tại Việt Nam.

TIÊU CHUẨN XUẤT KHẨU XANH - QUY ĐỊNH CỦA EU VÀ KHUYẾN NGHỊ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU DỆT MAY VIỆT NAM

Trương Thị Thuý Bình — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Liên minh châu Âu (EU) đứng thứ hai về kim ngạch xuất khẩu (XK) của dệt may Việt Nam (DMVN). Việc tuân thủ các tiêu chuẩn xuất khẩu xanh (TCXKX) là yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp (DN) duy trì và mở rộng thị phần tại EU. Khi Hiệp định EVFTA đang được thực thi, nắm bắt các quy định về tiêu chuẩn xanh (TCX) của EU càng trở nên cần thiết để thực thi hiệu quả hiệp định. Bài viết khái quát TCXKX, tiếp đó làm rõ những quy định của EU về TCXKX, thực trạng xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam (XKHDMVN) sang EU và đề xuất một số khuyến nghị cho doanh nghiệp xuất khẩu dệt may Việt Nam (DNXKDMVN).

KHỐI BRICS MỞ RỘNG: TỪ TƯ CÁCH QUỐC GIA ĐỐI TÁC ĐẾN THÁCH THỨC XÂY DỰNG TRẬT TỰ ĐA CỰC TRONG LUẬT QUỐC TẾ HIỆN ĐẠI

Lê Lan Anh — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Bài viết tập trung làm rõ những tác động từ sự mở rộng của khối BRICS đến trật tự kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Mặc dù sự mở rộng này hứa hẹn nâng cao vị thế và ảnh hưởng của khối trên trường quốc tế, nó cũng kéo theo nhiều khó khăn đáng kể, đặc biệt là trong việc phối hợp lợi ích đa dạng giữa các thành viên, giải quyết các thách thức kinh tế và đối phó với căng thẳng địa chính trị gia tăng. Cuối cùng, bài viết đưa ra một số gợi mở chính sách cho Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam mới trở thành nước đối tác của BRICS mở rộng.

TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ ĐẦU THÚ THEO KHOẢN 2 ĐIỀU 51 BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015: BẤT CẬP TRONG QUY ĐỊNH, THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN

Phạm Trung Hiếu, Võ Thị Thanh Huyền — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Bài viết phân tích tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (TNHS) “đầu thú” theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) và hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP. Qua phân tích quy định pháp luật và vụ án điển hình, bài viết chỉ ra cơ chế trao quyền tùy nghi cho Tòa án (TA) trong việc công nhận đầu thú đã dẫn đến thực tiễn áp dụng thiếu thống nhất và chưa bảo đảm mục tiêu chính sách hình sự khuyến khích người phạm tội hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hoàn thiện quy định theo hướng tăng tính ràng buộc pháp lý, bảo đảm sự thống nhất và minh bạch trong hoạt động xét xử.

THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN BÌNH ĐẲNG GIỮA VỢ VÀ CHỒNG TRONG QUAN HỆ SỞ HỮU TÀI SẢN

Huỳnh Ngọc Tuân, Ngô Thị Thu Huyền — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Bài viết phân tích việc thực hiện quyền bình đẳng giữa vợ và chồng trong quan hệ sở hữu tài sản theo pháp luật Việt Nam, tập trung vào chế độ tài sản theo thỏa thuận, xác định tài sản chung - tài sản riêng, đại diện và định đoạt tài sản, chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân và khi ly hôn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích pháp lý, hệ thống hóa quy phạm, nghiên cứu tình huống từ án lệ và bản án, đồng thời đối chiếu với chuẩn mực bình đẳng trong CEDAW. Kết quả cho thấy khuôn khổ pháp luật đã ghi nhận khá đầy đủ bình đẳng về tư cách pháp lý và quyền tài sản, nhưng vẫn tồn tại khoảng trống về công khai chế độ tài sản, tiêu chí đánh giá công sức đóng góp, xử lý hoa lợi, lợi tức và bảo vệ người thứ ba. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hoàn thiện cơ chế lựa chọn và công khai chế độ tài sản, làm rõ nguyên tắc phân loại tài sản và nghĩa vụ hoàn trả, chuẩn hóa tiêu chí chứng minh khi chia tài sản, tăng cường giải trình tư pháp và phổ biến pháp luật bằng các phương thức mở, số hóa.

DI CHÚC ĐIỆN TỬ - PHÁP LUẬT MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

Đinh Thị Hằng, Vũ Minh Nguyệt — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và chuyển đổi số đã làm thay đổi nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có pháp luật thừa kế. Di chúc điện tử đang trở thành một xu hướng tất yếu tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật Việt Nam hiện chưa có quy định cụ thể về loại hình di chúc này. Bài viết tập trung phân tích kinh nghiệm lập pháp của một số quốc gia như Hoa Kỳ, Úc, Singapore để rút ra những bài học thực tiễn phù hợp, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật dân sự Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TÀI SẢN MÃ HÓA TRONG HỆ SINH THÁI KINH TẾ SỐ VIỆT NAM: NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CẦN HOÀN THIỆN

Nguyễn Phương Dung, Đàm Ngọc Sơn — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Bài viết đánh giá khuôn khổ pháp lý hiện hành về quản lý nhà nước đối với tài sản mã hóa trong hệ sinh thái kinh tế số Việt Nam sau khi Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025 và cơ chế thí điểm thị trường được triển khai. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích quy phạm, đối chiếu pháp luật Việt Nam với FATF, FSB, MiCA và UNIDROIT theo cách tiếp cận quản lý dựa trên rủi ro. Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam đã hình thành nền tảng pháp lý về định danh tài sản, cấp phép và quản lý trung gian, bảo vệ tài sản khách hàng, phòng, chống rửa tiền, thuế, kế toán và chế tài. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng trống về quyền tài sản và phá sản, xung đột lợi ích của trung gian đa chức năng, lạm dụng thị trường, stablecoin, giao dịch xuyên biên giới và quản trị dữ liệu. Nghiên cứu xây dựng khung đánh giá thống nhất nhằm phân biệt những nội dung đã được điều chỉnh, vấn đề đang triển khai trong cơ chế thí điểm và các nội dung cần tiếp tục hoàn thiện, qua đó đề xuất định hướng quản lý nhà nước phù hợp với mức độ rủi ro.

GIẢNG DẠY QUYỀN CON NGƯỜI TRONG ĐÀO TẠO LUẬT Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

Lê Thị Ngọc Trâm — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học và hội nhập quốc tế, giáo dục quyền con người ngày càng được coi là một nội dung quan trọng trong đào tạo ngành Luật. Việc trang bị cho sinh viên kiến thức và năng lực về quyền con người không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo pháp luật mà còn thúc đẩy việc hình thành văn hóa pháp lý, tôn trọng các giá trị nhân quyền trong xã hội. Bài viết phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của việc giảng dạy quyền con người trong chương trình đào tạo cử nhân Luật tại Trường Đại học Mở Hà Nội. Trên cơ sở phân tích cấu trúc chương trình đào tạo, nội dung các học phần, phương pháp giảng dạy và hệ thống học liệu, bài viết đánh giá mức độ tích hợp nội dung quyền con người trong chương trình đào tạo hiện nay. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc lồng ghép nội dung quyền con người còn phân tán và chưa hình thành một cấu trúc chương trình mang tính hệ thống. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy quyền con người trong đào tạo luật.

KỸ THUẬT BIÊN DỊCH VĂN BẢN LUẬT VỀ SỞ HỮU TRÍ TUỆ TỪ TIẾNG ANH SANG TIẾNG VIỆT

Phạm Thu Hằng, Dương Thị Thư — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Biên dịch văn bản luật sở hữu trí tuệ từ tiếng Anh sang tiếng Việt đòi hỏi sự chính xác và tính hệ thống cao. Nghiên cứu này phân tích ba kỹ thuật biên dịch cốt lõi: thêm/ bớt từ, dịch thuật ngữ chuyên ngành và chuyển đổi ngữ nghĩa (modulation), dựa trên khung lý thuyết nền tảng của Vinay và Darbelnet (1958/1995). Bằng phương pháp phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả trên ngữ liệu 150 đơn vị trích xuất từ Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam và Hiệp định TRIPS, kết quả cho thấy việc lựa chọn kỹ thuật dịch phụ thuộc chặt chẽ vào đặc trưng phân hóa đối tượng và nguyên tắc cân bằng lợi ích của ngành luật này. Nghiên cứu khẳng định biên dịch pháp lý là quá trình tái cấu trúc tư duy, đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực ngôn ngữ và kiến thức pháp luật chuyên sâu.

CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI NĂNG LỰC SỬ DỤNG TIẾNG ANH PHÁP LÝ CỦA SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH LUẬT

Nguyễn Nhân Ái, Nguyễn Viết Thiên Tư — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Bài viết khảo sát các nhân tố tác động tới năng lực sử dụng tiếng Anh pháp lý của sinh viên chuyên ngành Luật. Trên cơ sở dữ liệu khảo sát sinh viên Trường Đại học Kiểm sát, nghiên cứu sử dụng kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá và hồi quy bội. Kết quả phân tích nhân tố khám phá cho thấy các biến quan sát hội tụ thành hai nhóm nhân tố chính, gồm nhân tố nội vi và nhân tố ngoại vi. Kết quả hồi quy cho thấy cả hai nhóm nhân tố đều có tác động tích cực đến năng lực sử dụng tiếng Anh pháp lý của sinh viên, trong đó nhân tố nội vi có mức độ ảnh hưởng hơn. Từ kết quả này, cần tăng cường động lực, nền tảng tiếng Anh, kiến thức pháp luật và sự tự tin của sinh viên; đồng thời tiếp tục đổi mới chương trình, học liệu, phương pháp giảng dạy và cơ hội thực hành tiếng Anh pháp lý gắn với bối cảnh nghề nghiệp.

ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM CỦA DAVID KOLB TRONG THIẾT KẾ GIẢNG DẠY CÁC HỌC PHẦN CHUYÊN NGÀNH TẠI KHOA LUẬT TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

Nguyễn Anh Đức, Lương Thị Linh Chi — Wed, 16 Sep 2026 00:00:00 +0700

Nghiên cứu ứng dụng Lý thuyết học tập trải nghiệm của David A. Kolb nhằm xây dựng khung thiết kế giảng dạy cho các học phần chuyên ngành tại Khoa Luật – Trường Đại học Mở Hà Nội, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và năng lực hành nghề của sinh viên. Bằng phương pháp tổng hợp tài liệu, so sánh quốc tế và mô hình hóa, nghiên cứu đề xuất bài giảng theo chu trình 4 giai đoạn (Trải nghiệm cụ thể – Quan sát suy ngẫm – Khái quát hóa trừu tượng – Thử nghiệm chủ động). Đóng góp cốt lõi của nghiên cứu là việc kết hợp bộ thang đánh giá (rubric) định lượng cho nhật ký suy ngẫm với cơ chế khóa tiến trình tự động trên hệ thống LMS. Giải pháp này buộc sinh viên tuân thủ trọn vẹn lộ trình nhận thức, khắc phục tình trạng học thụ động và bỏ bước khi học trực tuyến. Mô hình cung cấp giải pháp sư phạm hoàn chỉnh, đáp ứng chuẩn đầu ra bậc 6 Khung trình độ quốc gia và nhu cầu của thị trường lao động.