NÂNG CAO NHẬN THỨC QUYỀN TIẾP CẬN NƯỚC SẠCH VÀ VỆ SINH THÔNG QUA GIÁO DỤC PHÁP LUẬT VÀ PHỤC VỤ CỘNG ĐỒNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2025.1040Từ khóa:
quyền nước sạch, quyền con người, giáo dục pháp luật, học tập phục vụ cộng đồng, khóa học trực tuyến mở đại chúngTóm tắt
Trong bối cảnh khủng hoảng kép về môi trường và an sinh xã hội, quyền tiếp cận nước sạch và vệ sinh được Liên hợp quốc khẳng định là quyền con người thiết yếu, song tại Việt Nam khoảng cách giữa quy định pháp luật tiến bộ và thực tiễn thực hiện vẫn còn đáng kể. Bài báo này nhằm làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý của quyền nước sạch, chỉ ra một số khoảng trống trong bảo đảm quyền này ở Việt Nam, đồng thời đề xuất một mô hình giáo dục pháp luật và phục vụ cộng đồng tại Trường Đại học Mở Hà Nội (HOU) nhằm nâng cao nhận thức và năng lực hành động của sinh viên và cộng đồng. Trên cơ sở phân tích các chuẩn mực quốc tế về quyền nước sạch và vệ sinh, pháp luật Việt Nam hiện hành, trường hợp điển hình tranh chấp dịch vụ cấp nước tại đô thị, và rà soát chương trình đào tạo luật của HOU, nghiên cứu vận dụng cách tiếp cận giáo dục pháp luật lâm sàng và học tập phục vụ cộng đồng kết hợp với các mô hình khóa học trực tuyến đại chúng mở (MOOC). Kết quả nghiên cứu đề xuất ma trận tích hợp nội dung quyền nước sạch vào học phần “Pháp luật về quyền con người”, gắn với các phương pháp Street Law, moot court, tư vấn pháp luật mô phỏng; đồng thời xây dựng khung chương trình và chiến lược triển khai khóa MOOC “Nước sạch, vệ sinh và pháp luật: Hiểu quyền để sống xanh” cùng khung đánh giá tác động xã hội. Bài báo góp phần bổ sung cách tiếp cận dựa trên quyền trong giáo dục pháp luật về môi trường và cung cấp một mô hình có thể nhân rộng cho các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
[1]. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. (2024). Báo cáo tình hình xâm nhập mặn mùa khô năm 2023 - 2024 và công tác chỉ đạo điều hành.
[2]. Chính phủ. (2020). Nghị định số 36/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản.
[3]. Đại học Quốc gia Hà Nội, Khoa Luật. (2015). Giáo trình lý luận và pháp luật về quyền con người. Nxb Chính trị quốc gia.
[4]. Hutton G, C. C. (2017). Water Supply, Sanitation, and Hygiene. . The International Bank for Reconstruction and Development. https://doi.org/doi: 10.1596/978-1-4648-0522-6_ch9
[5]. Le, T. T. (2025). Sustainable Clinical Legal Education: Models of Cooperation With Legal Organizations and Community Engagement. Journal of Legal and Political Education, 2(1), 37-59. https://doi.org/10.47305/ jlpe.2025.1750
[6]. Lưu, M. S., & Lê, N. H. (2021). Legal popularization and legal education for community models through clinical legal education - practice at law schools in Southern Vietnam. Science & Technology Development Journal - Economics - Law and Management, 6(1), 2184-2191.
[7]. Jensen, M. V. a. M. H. (2014). AAAQ AND THE RIGHT TO WATER. Denmark’s National Human Rights Institution. https://www.humanrights. dk/files/media/migrated/aaaq_ contextualising_indicators_2014.pdf
[8]. Nguyễn, P. T., & Trần, T. K. (2023). Triển khai học tập phục vụ cộng đồng (Service Learning) cho đào tạo Marketing: Tình huống tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng. Tạp chí Khoa học Đại học Đà Nẵng.
[9]. Querol, M. (2019). Protecting the human rights to water and sanitation of vulnerable groups (The Leaving No One Behind Assessment Toolkit, Issue.
[10]. Spijkers, O. (2020). The Sustainable Human Right to Water as Reflected in the Sustainable Development Goals. Utrecht Law Review, 16 (2), 18-32. https://doi.org/DOI: 10.36633/ulr.560.
[11]. Resolution adopted by the General Assembly on 28 July 2010, (2010).
[12]. The Human Rights to Water and Sanitation: Background. (2022). In L. o. Heller (Ed.), The Human Rights to Water and Sanitation (pp. 7-112). Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/ core/product/8E 6F31DD3D7DD5 CAEAF324113C462F5C
[13]. Thomas, L., & Johnson, N. (2020). The Clinical Legal Education Handbook. University of London Press. https:// doi.org/http://library.oapen.org/ handle/20.500.12657/39720
[14]. Tổng cục Thống kê. (2024). Tỷ lệ dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn. Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia.
[15]. Trường Đại học Mở Hà Nội. (2025). Kho tài nguyên giáo dục mở (OER). Truy cập từ https://oer.hou.edu.vn
[16]. United Nations General Assembly. (2010). Resolution 64/292: The human right to water and sanitation.
[17]. Vietnam.vn. (2025). Quyền tiếp cận nước sạch trong pháp luật quốc tế và Việt Nam. Truy cập từ https://www. Vietnam.vn/quyen-tiep-can-nuoc-sach-trong-phap-luat-quoc-te-va-viet-nam
