TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU TRONG VĂN HÓA VIỆT NAM: CƠ SỞ BIỂU TƯỢNG TRONG SÁNG TẠO VÀ GIẢNG DẠY THIẾT KẾ THỜI TRANG
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1227Từ khóa:
tín ngưỡng thờ Mẫu, văn hóa Việt Nam, thiết kế thời trang, yếu tố biểu tượngTóm tắt
Tín ngưỡng thờ Mẫu - một thực hành văn hóa dân gian độc đáo của người Việt vùng châu thổ Bắc Bộ được hình thành, phát triển trên nền tảng tín ngưỡng thờ nữ thần và Mẫu thần lâu đời của Việt Nam là một tín ngưỡng không chỉ thể hiện chiều sâu tâm linh mà còn sở hữu một hệ thống biểu tượng thị giác phong phú, giàu giá trị thẩm mỹ và sáng tạo. Bài báo đề xuất cách tiếp cận: xem tín ngưỡng thờ Mẫu như một kho dữ liệu biểu tượng cho thiết kế thời trang và giáo dục nghệ thuật đương đại. Trên cơ sở phân tích cấu trúc biểu tượng trong hệ thống Tam phủ, Tứ phủ - từ màu sắc trang phục hầu đồng, hình tượng các Thánh Mẫu và Chầu Bà đến không gian nghi lễ để đề xuất ứng dụng mô hình giảng dạy tích hợp chất liệu văn hóa dân gian vào đào tạo thiết kế thời trang tại các cơ sở giáo dục nghệ thuật. Mô hình này giúp sinh viên nhận diện - giải mã - vận dụng biểu tượng văn hóa một cách sáng tạo, khuyến khích xây dựng bản sắc cá nhân trong thiết kế thời trang, đồng thời góp phần bảo tồn và tái sinh di sản văn hóa trong môi trường giáo dục hiện đại.
Tài liệu tham khảo
Barthes, R. (2008). Những huyền thoại (Phùng Ngọc Kiên, dịch). NXB Tri thức.
Đinh, G. K. (2000). Văn hóa dân gian Việt Nam. NXB Khoa học Xã hội.
Đoàn, T. T. (2020). Sắc phục thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. NXB Hồng Đức.
Ngô, Đ. T. (2001). Đạo Mẫu Việt Nam. NXB Tôn Giáo.
Trần, N. T. (2017). Cơ sở văn hóa Việt Nam. NXB Giáo dục Việt Nam.
Từ, T. L. (2022). Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. NXB Văn hóa dân tộc.