HOÀN THIỆN KHUNG PHÁP LÝ VỀ ỨNG DỤNG INSURTECH VÀ BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG HOẠT ĐỘNG BẢO HIỂM TẠI VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1257Keywords:
công nghệ bảo hiểm, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo hiểm số, cơ chế thử nghiệmAbstract
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và sự bùng nổ công nghệ bảo hiểm (InsurTech), bài viết nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý về ứng dụng InsurTech và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong hoạt động bảo hiểm tại Việt Nam. Mục đích chính là làm rõ khoảng trống pháp lý trong Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 (sửa đổi, bổ sung 2025) và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, đồng thời đề xuất giải pháp hài hòa đổi mới công nghệ với bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Phương pháp kết hợp nghiên cứu học thuyết, so sánh pháp lý quốc tế (GDPR, PDPA Singapore, OECD) và phân tích dữ liệu thứ cấp từ thực tiễn Việt Nam. Kết quả cho thấy khung pháp lý hiện hành đã có bước tiến nhưng vẫn thiếu cơ chế thử nghiệm (Regulatory Sandbox), quy định chuyên biệt về trách nhiệm thuật toán AI và quản trị rủi ro dữ liệu nhạy cảm, từ đó tác giả đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể. Nghiên cứu có giá trị khoa học và thực tiễn, cung cấp cơ sở tham khảo quan trọng cho cơ quan lập pháp và quản lý nhà nước nhằm xây dựng hệ sinh thái InsurTech phát triển an toàn, minh bạch và bền vững.
References
Asia-Pacific Economic Cooperation. (2015). APEC privacy framework. https:// www.apec.org/publications/2017/08/ apec-privacy-framework-(2015
Barabanova, V. V. (2023). Insurance industry in sustainable development agenda. Finance and Credit, 29(5), 1097-1119. https://doi.org/10.24891/fc.29.5.1097
General Data Protection Regulation (GDPR), Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, [2016] OJ L 119/1. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj
International Association of Insurance Supervisors.(2017). FinTechdevelopments in the insurance industry. IAIS. https:// www.iais.org/uploads/2022/01/Report_ on_FinTech_Developments_in_the_ Insurance_Industry.pdf
Kálmán, J. (2025). The role of regulatory sandboxes in FinTech innovation: A comparative case study of the UK, Singapore, and Hungary. FinTech, 4(2), 26. https://doi.org/10.3390/fintech4020026
Lâm, T. T. (2024). Some legal aspects of personal data protection in the world-experience for Vietnam. Cogent Social Sciences, 10(1), Article 2414872. https://doi.org/10
.1080/23311886.2024.2414872
Monetary Authority of Singapore. (2024). FinTech regulatory sandbox guidelines. https://www.mas.gov.sg/development/ fintech/regulatory-sandbox
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2017). Technology and innovation in the insurance sector. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/technology-and- innovation-in-the-insurance-sector_ddf9df41-en.html
United Nations Environment Programme Finance Initiative. (2012, June). Principles for sustainable insurance: A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative. https://www.unepfi.org/psi/wp-content/uploads/2012/06/PSI-document.pdf
Wisniewski, P. J., & Page, X. (2022). Privacy theories and frameworks. In B. P. Knijnenburg, X. Page, P. Wisniewski, H. R. Lipford, N. Proferes, & J. Romano (Eds.), Modern socio- technical perspectives on privacy (pp. 15-41). Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-82786-1_2
Bộ Chính trị. (2019, ngày 27 tháng 9). Nghị quyết về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (Nghị quyết số 52-NQ/TW).
Thủ tướng Chính phủ. (2023, ngày 5 tháng 1). Quyết định phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam đến năm 2030 (Quyết định số 07/QĐ-TTg).
Quốc hội. (2022, ngày 16 tháng 6). Luật Kinh doanh bảo hiểm (Luật số 08/2022/ QH15) và Quốc hội. (2025, ngày 19 tháng 6). Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm
Chính phủ. (2025, ngày 10 tháng 10). Nghị định quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng (Nghị định số 94/2025/NĐ-CP).
Chính phủ. (2025, ngày 15 tháng 12). Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công nghiệp công nghệ số (Nghị định số 353/2025/NĐ-CP).
Chính phủ. (2023, ngày 17 tháng 4). Nghị định về bảo vệ dữ liệu cá nhân (Nghị định số 13/2023/NĐ-CP).
Quốc hội. (2025, ngày 28 tháng 11). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật số 91/2025/QH15). Thư Viện Pháp Luật.
Chính phủ. (2025, ngày 19 tháng 12). Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Nghị định số 356/2025/NĐ-CP)
Ban Chấp hành Trung ương. (2025, ngày 15 tháng 10). Nghị quyết về tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (Nghị quyết số 68-NQ/TW)
Thủ tướng Chính phủ. (2020, ngày 3 tháng 6). Quyết định phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” (Quyết định số 749/QĐ-TTg)
