YÊU CẦU ĐỔI MỚI CÔNG TÁC ĐÀO TẠO LUẬT TẠI CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO LUẬT Ở VIỆT NAM TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2025.1023Keywords:
đào tạo luật, chuyển đổi số, pháp lý số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ pháp lý, kỹ năng pháp lý,mô phỏng tư pháp, chương trình đào tạoAbstract
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, chuỗi khối và các nền tảng giao dịch điện tử, đang làm thay đổi căn bản phương thức vận hành của đời sống pháp lý, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với đào tạo nhân lực pháp luật. Tại Việt Nam, đào tạo luật đại học đứng trước nhu cầu cấp thiết phải chuyển đổi để bảo đảm năng lực hội nhập, đáp ứng yêu cầu của môi trường số và sự phát triển của nền kinh tế số. Bài viết phân tích tác động của kỷ nguyên số đối với công tác đào tạo luật tại các cơ sở đào tạo luật của Việt Nam; đánh giá các kết quả, hạn chế hiện nay từ đó, đề xuất năm yêu cầu đổi mới trọng tâm: (i) đổi mới triết lý đào tạo theo hướng năng lực số và tư duy liên ngành; (ii) tái cấu trúc chương trình, bổ sung các học phần về pháp luật công nghệ, dữ liệu và đạo đức số; (iii) đổi mới phương pháp giảng dạy dựa trên trải nghiệm, mô phỏng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); (iv) phát triển kỹ năng thực hành pháp lý số thông qua gắn kết doanh nghiệp công nghệ pháp lý (LegalTech) và các thiết chế tư pháp điện tử và (v) đổi mới đối với đội ngũ giảng viên Luật. Những yêu cầu này nhằm góp phần xây dựng mô hình đào tạo luật hiện đại, thích ứng với chiến lược chuyển đổi số quốc gia và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao.
References
[1]. ASEAN Law Association. (2021). Mutual recognition arrangements on legal profession in ASEAN.
[2]. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. (2019). Nghị quyết số 52- NQ/TW ngày 27/09/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
[3]. Bassan, F. (2024). From smart legal contracts to contracts on blockchain. Computer Law & Security Review.
[4]. Bộ Giáo dục và Đào tạo & Bộ Tư pháp. (2022). Chiến lược phát triển giáo dục luật giai đoạn 2021-2030.
[5]. Bộ Tư pháp. (2022). Đề án Phát triển nhân lực số ngành Tư pháp giai đoạn 2021-2030.
[6]. European Commission. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu.
[7]. European Journal of Legal Education. (2022). Digital transformation of legal education: Skills for the future legal academy. European Journal of Legal Education.
[8]. Giuffrida, I. (2018). How artificial intelligence, the internet of things, smart contracts, and other technologies will impact the law. William & Mary Law Review, 59(3).
[9]. Lê, T. T. (2023). Năng lực số của giảng viên luật và tác động tới đổi mới giáo dục pháp luật. Tạp chí Nghiên cứu Luật học.
[10]. LSVN. (2025, tháng 5). Pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân ở Việt Nam: Những khoảng trống và hướng hoàn thiện. Tạp chí Luật sư Việt Nam.
[11]. Martinez, R., & Yusuf, H. (2025). Smart contracts and legal enforceability: Decoding the ‘code as law’ paradigm. Journal of International Socio-Legal Practice, 292-303.
[12]. Nguyễn, Đ. T. (2024). Giải pháp đào tạo ngành Luật trong thời đại công nghệ số [Tham luận hội thảo]. Học viện Phụ nữ Việt Nam.
[13]. Nguyễn, T. H. (2024). Đổi mới chương trình đào tạo luật trước thách thức chuyển đổi số. Tạp chí Giáo dục và Pháp luật.
[14]. OECD. (2022). Higher education in the digital age: Data-driven university management. OECD Publishing.
[15]. OECD. (2023a). Digital education policy outlook. OECD Publishing.
[16]. OECD. (2023b). AI and the future of law education. OECD Publishing.
[17]. Phạm, M. T. (2025a). Phiên tòa mô phỏng trực tuyến và thực hành nghề luật số. Tạp chí Luật học Việt Nam, (3).
[18]. Phạm, M. T. (2025b). Legal Data Analytics và tư duy lượng tử trong đào tạo luật. Tạp chí Luật học Việt Nam, (4).
[19]. Quốc hội. (2005). Luật Giao dịch điện tử (Số 51/2005/QH11).
[20]. Quốc hội. (2015). Luật An toàn thông tin mạng (Số 86/2015/QH13).
[21]. Quốc hội. (2019). Luật Giáo dục (Số 43/2019/QH14).
[22]. Singapore Management University. (2023). Law & technology integration program.
[23]. Stanford Law School. (2024). LegalTech & AI curriculum overview. [24]. Trường Đại học Kinh tế Nghệ An. (2024). Nâng cao năng lực số cho giảng viên tại Trường Đại học Kinh tế Nghệ An.
