TÁC ĐỘNG CỦA KHÔNG GIAN MẠNG ĐẾN HỆ SINH THÁI MỸ THUẬT VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1223Keywords:
không gian mạng, mỹ thuật đương đại Việt Nam, lưu hành nghệ thuật số, bản quyền, quản lý nghệ thuật sốAbstract
Không gian mạng đang làm thay đổi căn bản hệ sinh thái mỹ thuật, từ sáng tạo đến lan tỏa, định giá và tiếp nhận tác phẩm mỹ thuật. Với đặc trưng phi vật thể hóa, khả năng lan truyền nhanh và tính tương tác tức thì, nền tảng số mang lại những cơ hội chưa từng có cho nghệ sĩ trong việc sáng tạo và phổ biến tác phẩm. Tuy nhiên, sự chuyển dịch này cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc xác lập giá trị nghệ thuật, bảo vệ bản quyền tác giả và duy trì các chuẩn mực thẩm mỹ truyền thống. Bài viết tập trung vào ba vấn đề chính: cơ sở lý luận về lưu hành nghệ thuật trên không gian mạng, thực trạng lưu hành mỹ thuật Việt Nam trên không gian mạng, từ đó đề xuất các hướng tiếp cận quản lý phù hợp với điều kiện văn hóa, công nghệ của Việt Nam hiện nay.
References
Bourdieu, P. (1993). The field of cultural production: Essays on art and literature [Trường sản xuất văn hóa: Những tiểu luận về nghệ thuật và văn chương] (R. Johnson, Ed.). Columbia University Press.
Dyens, O. (1994). The emotion of cyberspace: Art and cyber-ecology [Cảm xúc của không gian mạng: Nghệ thuật và sinh thái mạng]. Leonardo, 27(4), 327-333. https://doi.org/10.2307/1576008.
Hà Thu. (2024, January 25). Họa sĩ vẽ hàng nghìn tranh chân dung sao Việt. VnExpress. https://vnexpress.net/hoa-si-ve-hang-nghin-tranh-chan-dung-sao-viet-4704604.html.
Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide [Văn hóa hội tụ: Nơi phương tiện truyền thông cũ và mới va chạm]. New York University Press.
Joyeux-Prunel, B. (2017). Circulation and the art market [Lưu hành và thị trường nghệ thuật]. Journal for Art Market Studies. https://hal.science/hal-01707369.
Khương Nha. (2021, August 11). Hoạ sĩ Việt Nam kiếm nửa tỷ đồng từ một bức tranh NFT. VnExpress. https://vnexpress.net/hoa-si-viet-nam-kiem-nua-ty-dong-tu-mot-buc-tranh-nft-4338679.html.
Lữ Thanh Thủy. (2023). Nghiên cứu thị trường tài sản số NFT tại Việt Nam: Cơ hội và thách thức. Tạp chí Công Thương, (19), 338-343.
Mai Hương. (2021, August 26). Họa sĩ triệu views: Muốn thỏ bảy màu thành nhân vật hư cấu quốc dân. Dân trí. https://dantri.com.vn/nhip-song-tre/hoa-si-trieu-views-muon-tho-bay-mau-thanh-nhan-vat-hu-cau-quoc-dan-20210825120635076.htm.
Nhóm Phản đối xâm phạm bản quyền tác phẩm hội họa. (n.d.). Facebook group. Retrieved July 5, 2025, from https://www.facebook.com/groups/398828517366673?locale=vi_VN.
Quốc hội. (2022). Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi). Hà Nội.
Thủy, T. (2022, January 20). Họa sĩ Việt khiến dân mạng quốc tế thán phục khi vẽ cùng lúc 5 bức tranh. Dân trí. https://dantri.com.vn/cong-nghe/hoa-si-viet-khien-dan-mang-quoc-te-than-phuc-khi-ve-cung-luc-5-buc-tranh-20220119191802289.htm.
Vietnam Art Space. (n.d.). Facebook group. Retrieved July 5, 2025, from https://www.facebook.com/groups/VietnamArtSpace?locale=vi_VN.
Vietnam Art Now. (n.d.). Facebook group. Retrieved July 5, 2025, from https://www.facebook.com/groups/956103047842267?locale=vi_VN.
VietnamArtistsandArtworks.(n.d.).Facebook group. Retrieved July 5, 2025, from https://www.facebook.com/groups/2406476796089997?locale=vi_VN.
Vietnam Artists Resource Group. (n.d.). Facebook group. Retrieved July 5, 2025, from https://www.facebook.com/groups/793087047471823.
