TÁC ĐỘNG CỦA THIỆT HẠI THIÊN TAI ĐẾN DOANH THU BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ TẠI VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1243Keywords:
thiên tai, bảo hiểm phi nhân thọ, doanh thu bảo hiểm, chuỗi thời gianAbstract
Nghiên cứu phân tích tác động của thiệt hại thiên tai đến doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam giai đoạn 2010-2024 bằng dữ liệu chuỗi thời gian năm. Mô hình sử dụng doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ làm biến phụ thuộc, thiệt hại thiên tai là biến giải thích chính, đồng thời kiểm soát GDP bình quân đầu người và lạm phát. Bên cạnh mô hình hồi quy cơ sở, nghiên cứu còn kiểm định độ bền bằng mô hình có biến giả năm thiên tai lớn và mô hình sử dụng biến thiên tai trễ một năm. Kết quả cho thấy GDP bình quân đầu người có tác động dương và có ý nghĩa thống kê mạnh đối với doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ, trong khi thiệt hại thiên tai không có ý nghĩa thống kê trong cả ba mô hình. Điều này cho thấy gia tăng tổn thất thiên tai chưa tự động làm tăng doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ ở quy mô toàn thị trường tại Việt Nam. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý chính sách phù hợp.
References
Beenstock, M., Dickinson, G., & Khajuria, S. (1988). The relationship between property-liability insurance premiums and income: An international analysis. Journal of Risk and Insurance, 55(2), 259-272. https://doi.org/10.2307/253327
Brouwer, R., Tinh, B. D., Tuan, T. H., Magnussen, K., & Navrud, S. (2014). Modeling demand for catastrophic flood risk insurance in coastal zones in Vietnam using choice experiments. Environment and Development Economics, 19(2), 228-249. https://doi.org/10.1017/S1355770X13000405
Browne, M. J., Chung, J., & Frees, E. W. (2000). International property-liability insurance consumption. Journal of Risk and Insurance, 67(1), 73-90. https:// doi.org/10.2307/253677
Browne, M. J., & Hoyt, R. E. (2000). The demand for flood insurance: Empirical evidence. Journal of Risk and Uncertainty, 20(3), 291-306. https://doi.org/10.1023/A:1007823631497
Bùi Thị Việt Anh, Nguyễn Phượng Lê, & Lê Thị Thanh Loan. (2025). Tổng quan chính sách bảo hiểm nông nghiệp trong sản xuất lúa gạo: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 23(3), 371-381.
Esho, N., Kirievsky, A., Ward, D., & Zurbruegg, R. (2004). Law and the determinants of property-casualty insurance. Journal of Risk and Insurance, 71(2), 265-283. https://doi.org/10.1111/j.0022-4367.2004.00089.x
Gallagher, J. (2014). Learning about an infrequent event: Evidence from flood insurance take-up in the United States. American Economic Journal: Applied Economics, 6(3), 206-233. https://doi.org/10.1257/app.6.3.206
Gupta, A., & Venkataraman, S. (2024). Insurance and climate change. Current Opinion in Environmental Sustainability, 67, 101412. https://doi. org/10.1016/j.cosust.2023.101412
Kjosevski, J. (2015). The determinants of non- life insurance consumption: A VECM analysis in Central and South-Eastern Europe. Acta Oeconomica, 65(1), 107-127. https://doi.org/10.1556/AOecon.65.2015.1.6
Kousky, C. (2017). Disasters as learning experiences or disasters as policy opportunities? Examining lood insurance purchases after hurricanes. Risk Analysis, 37(3), 517-530. https:// doi.org/10.1111/risa.12646
Kunreuther, H. (1996). Mitigating disaster losses through insurance. Journal of Risk and Uncertainty, 12(2-3), 171-187. https://doi.org/10.1007/BF00055792
Kunreuther, H., & Pauly, M. (2004). Neglecting disaster: Why don’t people insure against large losses? Journal of Risk and Uncertainty, 28(1), 5-21. https://doi.org/10.1023/B:RISK.0000009433.25126.87
Nguyễn Bá Huân. (2015). Thực trạng phát triển thị trường bảo hiểm nông nghiệp ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp, (4), 126-133.
Nguyễn Quang Hiện, & Phạm Huyền Trang. (2017). Hoàn thiện chính sách quản trị rủi ro tại doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. Tạp chí Tài chính, 664, 40-42.
Nguyễn Văn Tạc, & Nguyễn Tri Khiêm. (2024). Đánh giá nhu cầu bảo hiểm cây lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 21(3), 364-373.
OECD. (2023). Enhancing the insurance sector’s contribution to climate adaptation. OECD Business and Finance Policy Papers, No. 26. https:// doi.org/10.1787/0951dfcd-en
Outreville, J.-F. (2013). The relationship between insurance and economic development: 85 empirical papers for a review of the literature. Risk Management and Insurance Review, 16(1), 71-122. https://doi.org/10.1111/j.1540-6296.2012.01219.x
Park, S. C., & Lemaire, J. (2012). The impact of culture on the demand for non-life insurance. ASTIN Bulletin, 42(2), 501-527. https://doi.org/10.2143/AST.42.2.2182806
Phạm Thị Định. (2013). Tình hình thực hiện bảo hiểm nông nghiệp ở Việt Nam theo Quyết định số 315/QĐ-TTg và một số ý kiến đề xuất. Tạp chí Kinh tế & Phát triển, 193, 54-57.
Reynaud, A., Nguyen, M.-H., & Aubert, C. (2018). Is there a demand for flood insurance in Vietnam? Results from a choice experiment. Environmental Economics and Policy Studies, 20(3), 593-617. https://doi.org/10.1007/s10018-017-0207-4
Sheehan, B., Mullins, M., Shannon, D., & McCullagh, O. (2023). On the benefits of insurance and disaster risk management integration for improved climate-related natural catastrophe resilience. Environment Systems and Decisions, 43(4), 639-648. https://doi. org/10.1007/s10669-023-09929-8
Surminski, S. (2014). The role of insurance in reducing direct risk: The case of flood insurance. International Review of Environmental and Resource Economics, 7(3-4), 241-278. https:// doi.org/10.1561/101.00000062
