TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHỆ BẢO HIỂM ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY BẢO HIỂM TẠI VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1254Keywords:
công nghệ bảo hiểm, hiệu quả kinh doanh, nhân tố chủ quan, nhân tố khách quanAbstract
Nghiên cứu này nhằm xác định các nhân tố tác động đến ứng dụng công nghệ bảo hiểm và hiệu quả kinh doanh tại Việt Nam, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của các công ty bảo hiểm. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khẳng định (CFA). Kết quả khảo sát 300 nhà quản lý tại 20 công ty bảo hiểm ở ba thành phố lớn của Việt Nam cho thấy nhóm nhân tố khách quan (chính sách Chính phủ, cạnh tranh ngành, cơ sở hạ tầng kỹ thuật số) tác động mạnh hơn nhóm nhân tố chủ quan (cam kết lãnh đạo, sự chuẩn bị công nghệ, năng lực nhân lực) đến ứng dụng công nghệ bảo hiểm và hiệu quả kinh doanh. Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, các nhóm giải pháp được đề xuất bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực của doanh nghiệp, đầu tư sâu rộng vào công nghệ bảo hiểm, xây dựng hệ thống đo lường hiệu quả đầu tư công nghệ và thúc đẩy hợp tác trong hệ sinh thái công nghệ bảo hiểm.
References
Abrokwah-Larbi, K.,& Awuku-Larbi, Y. (2024). The impact of artificial intelligence in marketing on the performance of business organizations: Evidence from SMEs in an emerging economy. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 16(4), 1090- 1117. https://doi.org/10.1108/JEEE-07-2022-0207
Bộ Tài chính. (2024). Báo cáo thống kê thị trường bảo hiểm Việt Nam năm 2024. https://www.studocu.vn/vn/document/dai-hoc-kinh-te-quoc-dan/ kinh-te-bao-hiem/so-lieu-thi-truong- bao-hiem-nam-2024-bao-cao-tong- hop/141504966
Braun, A., & Häusle, N. (2025). Digital insurance and InsurTech. In G. Dionne (Ed.), Handbook of Insurance (3rd ed.). Springer. https://link.springer.com/ chapter/10.1007/978-3-031-69561-2_8
Braun, A., & Schreiber, F. (2017). The current InsurTech landscape: Business models and disruptive potential. Institute of Insurance Economics, University of St. Gallen. https://www.econstor.eu/handle/10419/226646
Cappiello, A. (2020). The digital (r)evolution of insurance business models. American Journal of Economics and Business Administration, 12(1), 1-13. https://doi.org/10.3844/ajebasp.2020.1.13
Chính phủ. (2023). Nghị định số 13/2023/ NĐ-CP ngày 17/4/2023 về bảo vệ dữ liệu cá nhân. http://thuvienso.dut.udn.vn/bitstream/DUT/6851/1/BaiTapChi_XM6TDVZ2.pdf
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340. https:// doi.org/10.2307/249008
Eling, M., & Lehmann, M. (2018). The impact of digitalization on the insurance value chain and the insurability of risks. The Geneva Papers on Risk and Insurance - Issues and Practice, 43(3), 359-396. https://doi.org/10.1057/s41288-017-0073-0
Eling, M., Nuessle, D., & Staubli, J. (2022). The impact of artificial intelligence along the insurance value chain and on the insurability of risks. The Geneva Papers on Risk and Insurance - Issues and Practice, 47(2), 205-241. https:// doi.org/10.1057/s41288-020-00201-7
Flavián, C., Pérez-Rueda, A., Belanche, D., & Casaló, L. V. (2022). Intention to use analytical artificial intelligence (AI) in services - the effect of technology readiness and awareness. Journal of Service Management, 33(2), 293-320. https://doi.org/10.1108/JOSM-10-2020-0378
Grover, P., Kar, A. P., & Dwivedi, Y. D. (2022). Understanding artificial intelligence adoption in operations management: Insights from the review of academic literature and social media discussions. Annals of Operations Research, 308, 177-213. https://doi.org/10.1007/s10479-020-03683-9
Gupta, S., Ghardallou, W., Pandey, D. K., & Sahu, G. P. (2022). Artificial intelligence adoption in the insurance industry: Evidence using the technology- organization-environment framework. Research in International Business and Finance, 63, Article 101757. https:// doi.org/10.1016/j.ribaf.2022.101757
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage.https:// researchdiscovery.drexel.edu/esploro/ outputs/book/Multivariate-data- analysis/991019295303204721
Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam - IAV. (2024). Báo cáo thống kê thị trường bảo hiểm Việt Nam năm 2024. IAV. https://hjs.huflit.edu.vn/index.php/hjs/article/view/209
Jatobá, M. N., Ferreira, J. J., Fernandes, P. O., & Teixeira, J. P. (2023). Intelligent human resources for the adoption of artificial intelligence: A systematic literature review. Journal of Organizational Change Management, 36(7), 1099-1124. https://doi.org/10.1108/JOCM-03-2022-0075
Kopka, A., & Fornahl, D. (2024). Artificial intelligence and firm growth - Catch-up processes of SMEs through integrating AI into their knowledge bases. Journal of Small Business Economics, 62(1), 63-85. https://doi.org/10.1007/s11187-023-00754-6
Lin, L., Hung, P. H., Chou, D. W., & Lai, C. W. (2020). Financial performance and corporate social responsibility: Empirical evidence from Taiwan. Asia Pacific Management Review, 25(4), 218-229. https://www. sciencedirect.com/science/article/pii/ S1029313217302191
Nicoletti, B. (2021). Insurance 4.0: Benefits and challenges of digital transformation. Palgrave Studies in Financial Services Technology. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-58426-9
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press. doi:10.4324/9780203710753-35
Schwaeke, J., Peters, A., Kanbach, D. K., Kraus, S., & Jones, P. (2024). The new normal: The status quo of AI adoption in SMEs. Journal of Small Business Management, 63(3), 1297-1331. https://doi.org/10.1080/00472778.2024.2379999
Stoeckli, E., Dremel, C., & Uebernickel, F. (2018). Exploring characteristics and transformational capabilities of InsurTech innovations to understand insurance value creation in a digital world. Electronic Markets, 28(3), 287-305. https://doi.org/10.1007/s12525-018-0304-7
Tornatzky, L. G., & Fleischer, M. (1990). The processes of technological innovation. Lexington Books
Tran, P. T., & Nguyen, V. Q. (2024). Business performance and forecast of business performance of insurance enterprises in Vietnam. Hanoi Open University Journal of Science, 118(8). https://doi.org/10.59266/houjs.2024.442
Wu, C. W., & Monfort, A. (2023). Role of artificial intelligence in marketing strategies and performance. Psychology & Marketing, 40(3), 484-496. https://doi.org/10.1002/mar.21737
Yu, X., Xu, S., & Ashton, M. (2023). Antecedents and outcomes of artificial intelligence adoption and application in the workplace: The socio-technical system theory perspective. Information Technology & People, 36(1), 454-474. https://doi.org/10.1108/ITP-04-2021-0254
Zarifis, A., & Cheng, X. (2022). A model of trust in Fintech and trust in InsurTech: How artificial intelligence and the context influence it. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 36, Article 100739. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2022.100739
