TỪ DỮ LIỆU MỞ ĐẾN TRẢI NGHIỆM HỌC TẬP MỞ: TÁI ĐỊNH VỊ GIÁO DỤC MỞ TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ HÀM Ý CHO GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1344Keywords:
chuyển đổi số, dữ liệu mở, giáo dục mở, tài nguyên giáo dục mở, tái định vị giáo dục mở, trải nghiệm học tập mởAbstract
Bài viết tổng hợp các tiếp cận lý thuyết về giáo dục mở trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn. Dựa trên tổng quan tài liệu có hệ thống, phân tích khái niệm và phân tích chính sách, bài viết làm rõ sự dịch chuyển từ mô hình giáo dục mở dựa trên tiếp cận tài nguyên sang mô hình định hướng trải nghiệm học tập. Kết quả cho thấy dữ liệu trong giáo dục mở cần được hiểu theo hai bình diện lấy người học làm trung tâm: dữ liệu mở là học liệu phục vụ tra vấn, nghiên cứu và giải quyết vấn đề; dữ liệu học tập là bằng chứng hỗ trợ phản hồi, cá nhân hóa, chiêm nghiệm và tự điều chỉnh. Trên cơ sở lý thuyết học tập trải nghiệm, lý thuyết kết nối và cách tiếp cận của Việt Nam về xã hội học tập, OER và chuyển đổi số, bài viết đề xuất khung phân tích từ dữ liệu mở đến trải nghiệm học tập mở, đồng thời nêu một số hàm ý cho Chính phủ, các trường đại học Việt Nam và Trường Đại học Mở Hà Nội.
References
Conole, G., và Ehlers, U.-D. (2010). Open educational practices: Unleashing the power of OER. UNESCO Workshop on OER in Namibia. https://www.oerknowledgecloud.org/archive/OEP_Unleashing-the-power-of-OER.pdf
Downes, S. (2012). Connectivism and connective knowledge: Essays on meaning and learning networks. National Research Council Canada. https://www.oerknowledgecloud.org/archive/Connective_Knowledge-19May2012.pdf
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Lê Đức Hải. (2020). Xây dựng và phát triển tài nguyên giáo dục mở ở các trường đại học Việt Nam. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 32, 9-13. https://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/baiso2-so3220200.pdf
Lê Trung Nghĩa. (2015). Chỉ dẫn cơ bản về tài nguyên giáo dục mở (OER). Vietnam Free and Open Source Software Association (VFOSSA). https://vfossa.vn/download/tai-lieu/Chi-dan-co-ban-ve-tai-nguyen-giao-duc-mo-OER.html
Nguyễn Thị Hồng Hạnh. (2025). Phát triển thư viện số tại Trường Đại học Mở Hà Nội: Động lực thúc đẩy xây dựng xã hội học tập số. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.781
Nguyen, T. H. H., Le, T. M. T., Nguyen, T. V. D., và Mac, V. H. (2025). Promoting open educational resources for higher education in Vietnam. ASEAN Journal of Open and Distance Learning, 17(2), 60-81. https://doi.org/10.64233/LVTM2762
Orr, D., Rimini, M., và Van Damme, D. (2015). Open educational resources: A catalyst for innovation. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264247543-en
Ossiannilsson, E., Ulloa Cazarez, R. L., Goode, C., Mansour, C., và Martins Gomes de Gusmão, C. (2024). Artificial intelligence use to empower the implementation of OER and the UNESCO OER recommendation. Open Praxis, 16(2), 237-257.
https://doi.org/10.55982/openpraxis.16.2.650
Panke, S. (2024). Open educational resources and artificial intelligence for future open education. Mousaion: South African Journal of Information Studies, 42(1), 1-23.
https://doi.org/10.25159/2663-659X/15106
Peter, S., và Deimann, M. (2013). On the role of openness in education: A historical reconstruction. Open Praxis, 5(1), 7-14. https://doi.org/10.5944/openpraxis.5.1.23
Rampelt, F., Ruppert, R., Schleiss, J., Mah, D.-K., Bata, K., và Egloffstein, M. (2025). How do AI educators use open educational resources? A cross-sectoral case study on OER for AI education. Open Praxis, 17(1), 46-63. https://doi.org/10.55982/openpraxis.17.1.766
Siemens, G. (2005). Connectivism: A learning theory for the digital age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning, 2(1), 3-10. http://www.itdl.org/Journal/Jan_05/article01.htm
Thủ tướng Chính phủ. (2021). Quyết định số 1373/QĐ-TTg ngày 30 tháng 7 năm 2021 phê duyệt Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021-2030”. https://vanban.chinhphu.vn/
Thủ tướng Chính phủ. (2023). Quyết định số 1117/QĐ-TTg ngày 25 tháng 9 năm 2023 phê duyệt Chương trình xây dựng mô hình nguồn tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học. https://vanban.chinhphu.vn/
UNESCO. (2019). Recommendation on Open Educational Resources (OER). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000370936
UNESCO. (2022). Minding the data: Protecting learners’ privacy and security. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381494
UNESCO. (2024). Dubai declaration on Open Educational Resources: Digital public goods and emerging technologies for equitable and inclusive access to knowledge. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000392271
Wiley, D. (2014). Defining the “open” in open content and open educational resources. OpenContent. https://opencontent.org/definition/
Wiley, D., và Hilton, J. L., III. (2018). Defining OER-enabled pedagogy. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 19(4), 133-147. https://doi.org/10.19173/irrodl.v19i4.3601
