ỨNG DỤNG MÔ HÌNH VĂN HÓA - NHẬN THỨC TRONG THIẾT KẾ TRẢI NGHIỆM HỌC TẬP SỐ VỀ HÀNH ĐỘNG YÊU CẦU CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1358Keywords:
hành động yêu cầu, học tập số, mô hình văn hóa - nhận thức, ngữ dụng học giao văn hóa, thiết kế trải nghiệm học tập sốAbstract
Bài viết làm rõ khả năng vận dụng Mô hình Văn hóa – Nhận thức trong thiết kế trải nghiệm học tập số về hành động yêu cầu cho sinh viên đại học. Trên cơ sở phân tích – tổng hợp tài liệu và suy luận thiết kế, nghiên cứu xác định bốn chiều kích có giá trị định hướng gồm định hướng cá nhân – tập thể, khoảng cách quyền lực, quan tâm thể diện và ưu tiên mức độ trực tiếp. Các chiều kích này liên quan trực tiếp đến quyền lực, khoảng cách xã hội, mức độ áp đặt, quản lý thể diện, chiến lược lịch sự và đặc trưng của giao tiếp số. Từ đó, bài viết đề xuất khung thiết kế ba tầng gồm tầng văn hóa, tầng nhận thức ngữ cảnh và tầng trải nghiệm số. Khung này cho phép chuyển hóa các yếu tố văn hóa – nhận thức thành nhiệm vụ học tập, phản hồi, chỉnh sửa, suy ngẫm liên văn hóa và cơ chế đánh giá mức độ phù hợp ngữ dụng - văn hóa của người học.
References
Bennardo, G., và de Munck, V. C. (2014). Cultural models: Genesis, methods, and experiences. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199908042.001.0001
Blum-Kulka, S., House, J., và Kasper, G. (Eds.). (1989). Cross-cultural pragmatics: Requests and apologies. Ablex Publishing Corporation.
Blum-Kulka, S., và Olshtain, E. (1984). Requests and apologies: A cross- cultural study of speech act realization patterns (CCSARP). Applied Linguistics, 5(3), 196-213. https://doi.org/10.1093/applin/5.3.196
Branch, R. M. (2009). Instructional design: The ADDIE approach. Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-09506-6
Brown, P., và Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press.
Laurillard, D. (2012). Teaching as a design science: Building pedagogical patterns for learning and technology. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203125083
Lockee, B. B. (2021). Designing for learning in an open world. TechTrends, 65(5), 666-670. https://doi.org/10.1007/s11528-021-00629-8
Martin, F., Ritzhaupt, A., Kumar, S., và Budhrani, K. (2022). Designing online learning in higher education. In O. Zawacki-Richter và I. Jung (Eds.), Handbook of open, distance and digital education. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-19-2080-6_72
Meng, W. (2024). A systematic review of the effectiveness of online learning in higher education during the COVID-19 pandemic period. Frontiers in Education, 8, Article 1334153. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1334153
Ogiermann, E. (2018). Discourse completion tasks. In A. H. Jucker, K. P. Schneider, và W. Bublitz (Eds.), Methods in pragmatics (pp. 229- 255). De Gruyter Mouton. https://doi.org/10.1515/9783110424928-009
Shore, B. (1996). Culture in mind: Cognition, culture, and the problem of meaning. Oxford University Press.
Virtanen, T., và Lee, C. (2022). Face-work in online discourse: Practices and multiple conceptualizations. Journal of Pragmatics, 195, 1-6. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2022.03.013
Wang, Z. (2021). Politeness in making requests and responses in computer-mediated communication among Chinese college students. Theory and Practice in Language Studies, 11(1), 36-42. https://doi.org/10.17507/tpls.1101.05
Wong, J. T., và Hughes, B. S. (2023). Leveraging learning experience design: Digital media approaches to influence motivational traits that support student learning behaviors in undergraduate online courses. Journal of Computing in Higher Education, 35(3), 595-632. https://doi.org/10.1007/s12528-022-09342-1
Yus, F. (2011). Cyberpragmatics: Internet- mediated communication in context. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/pbns.213
