THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN BÌNH ĐẲNG GIỮA VỢ VÀ CHỒNG TRONG QUAN HỆ SỞ HỮU TÀI SẢN
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1380Từ khóa:
bình đẳng giới, chế độ tài sản, sở hữu tài sản, tài sản chung, vợ chồngTóm tắt
Bài viết phân tích việc thực hiện quyền bình đẳng giữa vợ và chồng trong quan hệ sở hữu tài sản theo pháp luật Việt Nam, tập trung vào chế độ tài sản theo thỏa thuận, xác định tài sản chung - tài sản riêng, đại diện và định đoạt tài sản, chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân và khi ly hôn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích pháp lý, hệ thống hóa quy phạm, nghiên cứu tình huống từ án lệ và bản án, đồng thời đối chiếu với chuẩn mực bình đẳng trong CEDAW. Kết quả cho thấy khuôn khổ pháp luật đã ghi nhận khá đầy đủ bình đẳng về tư cách pháp lý và quyền tài sản, nhưng vẫn tồn tại khoảng trống về công khai chế độ tài sản, tiêu chí đánh giá công sức đóng góp, xử lý hoa lợi, lợi tức và bảo vệ người thứ ba. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hoàn thiện cơ chế lựa chọn và công khai chế độ tài sản, làm rõ nguyên tắc phân loại tài sản và nghĩa vụ hoàn trả, chuẩn hóa tiêu chí chứng minh khi chia tài sản, tăng cường giải trình tư pháp và phổ biến pháp luật bằng các phương thức mở, số hóa.
Tài liệu tham khảo
Chính phủ. (2014). Nghị định số 126/2014/ NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2014 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hôn nhân và gia đình.
Committee on the Elimination of Discrimination against Women. (2013). General recommendation No. 29 on article 16 of the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (Economic consequences of marriage, family relations and their dissolution) (CEDAW/C/GC/29). United Nations.
Intaratat, K. (2021). Using open education and information and communications technology to promote functional literacy and mother tongue language use among ethnic girls and women in Northern Thailand. ASEAN Journal of Open and Distance Learning, 13(2), 97-106. https://ajodl.oum.edu.my/document/ Previous/Volume13.N0.2_2021/10.%20 Open%20Education.pdf
Nguyễn, T. A. T. (2021). Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng trong Luật Hôn nhân và gia đình và thực tiễn thực hiện [Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Luật Hà Nội].
Phạm, M. H. (2021). Chia tài sản chung của vợ chồng theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2014 [Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Luật Hà Nội].
Quốc hội. (2006). Luật Bình đẳng giới số 73/2006/ QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2006.
Quốc hội. (2014). Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 ngày 19 tháng 06 năm 2014.
Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An. (2019). Bản án số 17/2019/HNGĐ-PT ngày 21 tháng 08 năm 2019 về tranh chấp chia tài sản sau khi ly hôn.
Tòa án nhân dân tối cao. (2016). Án lệ số 03/2016/AL về trường hợp cha mẹ tặng cho vợ chồng người con quyền sử dụng đất trên thực tế (Quyết định số 220/ QĐ-CA ngày 06/4/2016).
Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, & Bộ Tư pháp. (2016). Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP ngày 06 tháng 01 năm 2016 hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.
Trần, A. T. (2025). Sự kì thị giới nữ trong ca dao, thành ngữ, tục ngữ Việt Nam chủ đề tình yêu và gia đình. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, 133, 79-85. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.1011
Trần, T. T. H. (2018). Giải quyết quan hệ tài sản của vợ chồng khi ly hôn [Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Luật Hà Nội].
United Nations. (1979). Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women. https://www.ohchr.org/sites/default/ files/Documents/ProfessionalInterest/ cedaw.pdf
Văn phòng Quốc hội. (2025). Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Văn bản hợp nhất số 52/VBHN-VPQH ngày 21 tháng 07 năm 2025).
