GIÁO DỤC CÔNG DÂN SỐ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TẠI HÀ NỘI: THỰC TRẠNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

Abstract

Nghiên cứu này phân tích thực trạng giáo dục công dân số và khả năng phòng ngừa rủi ro mạng của học sinh trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thông qua khảo sát thực địa 1.150 học sinh tại 06 trường trung học phổ thông kết hợp phương pháp thống kê mô tả và suy luận, bài viết đánh giá sự tương quan giữa năng lực nhận thức số, kỹ năng bảo mật dữ liệu và hành vi ứng phó với các hiểm họa trực tuyến như tin giả và bạo lực mạng. Kết quả chỉ ra một nghịch lý: dù tiếp cận công nghệ thường xuyên, học sinh vẫn thiếu hụt các kỹ năng bảo mật cốt lõi và có xu hướng giữ im lặng (72%) thay vì tìm kiếm sự hỗ trợ học đường khi gặp khủng hoảng số. Từ các phát hiện thực chứng, nghiên cứu đề xuất ba nhóm giải pháp gồm: đổi mới chương trình giáo dục công dân số theo hướng trải nghiệm thực tế; nâng cao năng lực sư phạm số và tư vấn tâm lý học đường cho giáo viên; xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và lực lượng chức năng. Những giải pháp này nhằm kiến tạo một môi trường số an toàn, lành mạnh, góp phần phát triển toàn diện cả về tri thức, bản lĩnh, đạo đức cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên chuyển đổi số.