KHUNG ĐẠO ĐỨC – PHÁP LÝ CHO VIỆC ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG CƠ SỞ GIÁO DỤC LUẬT: BÀI HỌC QUỐC TẾ VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2025.1021Từ khóa:
trí tuệ nhân tạo, quy phạm đạo đức AI, quy phạm pháp luật AI, đào tạo luật, giáo dục luậtTóm tắt
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục luật mang lại cơ hội lớn trong việc tối ưu hóa quy trình giảng dạy, học tập và nghiên cứu, nhưng cũng đặt ra những vấn đề đạo đức và pháp lý quan trọng, đặc biệt là bảo mật dữ liệu, tính công bằng trong đánh giá và trách nhiệm pháp lý khi AI gây ra sai sót. Nghiên cứu này nhằm phân tích các vấn đề đạo đức và pháp lý phát sinh từ việc sử dụng AI trong giáo dục luật, tập trung vào quyền riêng tư, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm pháp lý của hệ thống AI. Phương pháp nghiên cứu sử dụng kết hợp phân tích văn bản pháp lý, nghiên cứu thực tiễn và so sánh các quy định về AI tại các quốc gia khác. Kết quả cho thấy sự cần thiết xây dựng một khung đạo đức và pháp lý rõ ràng cho việc triển khai AI trong giáo dục luật để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và bảo vệ quyền lợi của người học và giảng viên. Các khuyến nghị bao gồm xây dựng chính sách, quy định và hệ thống giám sát chặt chẽ, đồng thời đào tạo giảng viên và sinh viên về việc sử dụng AI một cách có trách nhiệm. AI cần được coi là công cụ hỗ trợ giáo dục truyền thống, giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà không làm mất đi giá trị con người.
Tài liệu tham khảo
[1]. Ngô, A. (2023). Ứng dụng AI trong giảng dạy luật: Lợi ích và thách thức. Tạp chí Pháp lý, 12(2), 34-45.
[2]. Perman, A. M. (2022). The implications of ChatGPT for legal services and society. Suffolk University Law School.
[3]. Huỳnh Nữ Khuê Các (2025). Ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong đào tạo luật - Cơ hội, thách thức và một số giải pháp. 01(436). https://danchuphapluat. vn/ung-dung-tri-tue-nhan-tao-tao-sinh-trong-dao-tao-luat-co-hoi-thach- thuc-va-mot-so-giai-phap-7817-7817. html&link=autochanger.
[4]. Zeng, H. (2022). The impact of AI on privacy and data protection in education. International Journal of Educational Technology, 23(4), 56-69.
[5]. Lương, D. S. (2025). Ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy lý luận chính trị cho sinh viên hiện nay. Retrieved from https:// lyluanchinhtri.vn/ung-dung-tri-tue- nhan-tao-nham-nang-cao-hieu-qua- giang-day-ly-luan-chinh-tri-cho-sinh- vien-hien-nay-10262.html
[6]. Hanna, M. G., et al. (2018). Ethical and Bias Considerations in Artificial Intelligence/Machine Learning. Modern Pathology, 38(3), 35-47. https://doi. org/10.1016/j.modpat.2024.100686.
[7]. Lê, T. T., & Vĩnh, P. N. (2025). Tích hợp giảng dạy AI trong đào tạo báo chí, truyền thông: Tiếp cận từ đặc điểm người học. Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông. Retrieved from https:// lyluanchinhtrivatruyenthong.vn.
[8]. Báo Đại Đoàn Kết. (2025, November 13). Báo động lạm dụng AI trong giáo dục. Retrieved from https://daidoanket. vn/bao-dong-lam-dung-ai-trong-giao- duc-10312490.html
[9]. Báo Dân Trí. (2025, May 1). Lạm dụng công cụ AI, nhiều sinh viên lười tư duy bài tập. Retrieved from https://dantri. com.vn/giao-duc/lam-dung-cong-cu- ai-nhieu-sinh-vien-luoi-tu-duy-bai- tap-20250501165355641.htm
[10]. Rogers, P. (2021). Academic integrity in the age of AI: Challenges and solutions. Journal of Educational Ethics, 11(1), 14-25.
[11]. Binns, R. (2018). The ethics of artificial intelligence: A framework for managing bias in AI applications. Ethics and Technology Journal, 7(3), 35-47.
[12]. Bryson, J. (2020). The Ethics of Artificial Intelligence in Education: Balancing Opportunity and Responsibility. Journal of Education Policy, 34(5), 662-678.
[13]. UNESCO. (2021). Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. SHS/BIO/PI/2021/1. Retrieved from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/ pf0000381137
[14]. Wachter, S. (2020). Responsibility in AI: Ethics and the Future of Education. Technology and Education Review, 9(2), 22-33.
[15]. LEXcentra (2025), LEXcentra x Đại học Luật TP.HCM: Đưa AI vào giảng dạy và nghiên cứu pháp lý. https:// blog.lexcentra.ai/blog/https-www- facebook-com-lexcentra-posts-pfbid02 xuiybiikgxkk9xbqyz4ndeofnxhbkzpno ixfjvyhfcan9mpyr3dlkofjmaxdshlgl/
[16]. Trường Đại học Luật Thành Phố Hồ Chí Minh (2025), Trường Đại học Luật TP.HCM tham gia liên minh AI Âu Lạc. https://hcmulaw.edu.vn/vi/su- kien/truong-dai-hoc-luat-tp-hcm-tham- gia-lien-minh-ai-au-lac truy cập ngày 01/12/2025.
[17]. Trường Đại học Luật Thành Phố Hồ Chí Minh (2025), Lãnh đạo và viên chức Trường Đại học Luật TP.HCM “thực chiến” ứng dụng AI hiệu quả và có trách nhiệm - quyết tâm đột phá chuyển đổi số trong hoạt động. Truy cập ngày 01/12/2025 từ, https:// www.hcmulaw.edu.vn/vi/su-kien/ lanh-dao-va-vien-chuc-truong-dai-hoc- luat-tp-hcm-thuc-chien-ung-dung-ai- hieu-qua-va-co-trach-nhiem-quyet- tam-dot-pha-chuyen-doi-so-trong- hoat-dong?utm_source=chatgpt.com.
