ĐÁNH GIÁ THỰC NGHIỆM HIỆU QUẢ CỦA MÔ HÌNH HỌC TẬP HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ - ĐA DẠNG SINH HỌC ĐỐI VỚI SINH VIÊN NGÀNH DU LỊCH
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1363Từ khóa:
du lịch bền vững, đa dạng sinh học, hệ thống thông tin địa lý, học tập trải nghiệmTóm tắt
Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, việc ứng dụng công nghệ địa không gian trong đào tạo du lịch ngày càng được quan tâm. Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả của mô hình học tập trải nghiệm số dựa trên hệ thống thông tin địa lý (GIS) và cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học (ĐDSH) đối với sinh viên ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành. Mô hình được xây dựng trên nền tảng WebGIS, tích hợp dữ liệu về bảo tồn ĐDSH tại Việt Nam. Sinh viên tham gia các hoạt động thực địa ảo, khai thác dữ liệu không gian và phân tích tài nguyên du lịch. Mô hình triển khai với 50 sinh viên ngành du lịch, hiệu quả được đánh giá bằng bảng câu hỏi Likert năm điểm và thống kê mô tả. Đây là một nghiên cứu thăm dò (pilot study) nhằm đánh giá khả năng ứng dụng ban đầu của mô hình. Kết quả khảo sát cho thấy mô hình được người học đánh giá tích cực nhờ khả năng trực quan hóa kiến thức, hiểu biết về ĐDSH và nhận thức về du lịch có trách nhiệm. Nghiên cứu chỉ ra tiềm năng của GIS - ĐDSH như một nguồn học liệu số hiệu quả, hỗ trợ nâng cao chất lượng phương pháp giảng dạy ngành du lịch.
Tài liệu tham khảo
Bahaire, T., và Elliott-White, M. (1999). The application of geographical information systems (GIS) in sustainable tourism planning: A review. Journal of Sustainable Tourism, 7(2), 159-174. https://doi.org/10.1080/09669589908667333
Bunruamkaew, K., và Murayama, Y. (2011). Site suitability evaluation for ecotourism using GIS and AHP: A case study of Surat Thani Province, Thailand. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 21, 269-278. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.07.024
Geneletti, D., và Dawa, D. (2009). Environmental impact assessment of mountain tourism in developing regions: A study in Bhutan. Environmental Impact Assessment Review, 29(4), 229-242. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2009.01.003
Global Biodiversity Information Facility. (2026). GBIF data portal. https://www.gbif.org
Ha, Q. Q., Dang, H. P., và Nguyen, T. P. (2016). WebGIS technology for management and sharing spatial data of protected area: A case study in Xuan Lien Nature Reserve, Thanh Hoa. Tạp chí Khoa học và Công nghệ, 54(4), 460-471.
Jetz, W., McPherson, J. M., và Guralnick, R. P. (2012). Integrating biodiversity distribution knowledge: Toward a global map of life. Trends in Ecology & Evolution, 27(3), 151-159. https://doi.org/10.1016/j.tree.2011.09.007
Jetz, W., Tertitski, G., và Kays, R. (2019). The vision of biodiversity monitoring using digital technologies. Nature Ecology & Evolution, 3(4), 491-494. https://doi.org/10.1038/s41559-019-0833-1
Jo, I., Hong, J. E., và Verma, K. (2016). Facilitating spatial thinking in world geography using GIS. Journal of Geography, 115(1), 39-49. https://doi.org/10.1080/00221341.2015.1023447
Kim, M., và Bednarz, R. (2013). Development of critical spatial thinking through GIS learning. Journal of Geography in Higher Education, 37(3), 350-366. https://doi.org/10.1080/03098265.2013.769091
Klippel, A., Zhao, J., Jackson, K. L., et al. (2019). Transforming Earth science education through immersive experiences. Computers & Geosciences, 126, 119-126. https://doi.org/10.1016/j.cageo.2019.02.006
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Laurillard, D. (2013). Teaching as a design science: Building pedagogical patterns for learning and technology. Routledge.
Le, T. A., Nguyen, V. H., và Tran, T. M. (2019). GIS-based assessment of tourism destination attractiveness in Vietnamese national parks. Vietnam Journal of Earth Sciences, 41(3), 245-256.
Lee, J., và Bednarz, R. (2009). Effect of GIS learning on spatial thinking. Journal of Geography in Higher Education, 33(2), 183-198. https://doi.org/10.1080/03098260802276714
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 140, 1-55.
Lusseau, D., và Mancini, F. (2019). Income- based variation in sustainable tourism and biodiversity threats. Nature Sustainability, 2(11), 1014-1019. https://doi.org/10.1038/s41893-019-0393-4
Makransky, G., Terkildsen, T. S., và Mayer, R. E. (2019). Adding immersive virtual reality to a science lab simulation causes more presence but less learning. Learning and Instruction, 60, 225-236. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2017.12.007
Map of Life. (2026). MOL species dashboard. https://mol.org
Nguyen, T. T., Le, H. A., và Pham, Q. T. (2020). Development of a WebGIS platform for protected area management in Vietnam. Journal of Geoinformatics and Spatial Analysis, 5(2), 45-56.
Norman, G. (2010). Likert scales, levels of measurement and the “laws” of statistics. Advances in Health Sciences Education, 15(5), 625-632. https://doi.org/10.1007/s10459-010-9222-y
Radianti, J., Majchrzak, T. A., Fromm, J., và Wohlgenannt, I. (2020). A systematic review of immersive virtual reality applications for higher education. Education and Information Technologies, 25, 1839-1886. https://doi.org/10.1007/s10639-019-10063-7
Stainfield, J., Fisher, P., Ford, B., và Solem, M. (2000). International virtual field trips: A new direction? Journal of Geography in Higher Education, 24(2), 255-262. https://doi.org/10.1080/713677387
Truong, Q. H. (2022). Community participation and biodiversity conservation in Phong Nha-Ke Bang National Park. Sustainability, 14(7), Article 4125. https://doi.org/10.3390/su14074125
UNESCO. (2026). UNESCO Biodiversity Portal: Explore the map. https://biodiversity.unesco.org/explore/map
WebGIS Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên. (2026). WebGIS Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên. https://210.245.62.43:8086/
Wieczorek, J., Bloom, D., Guralnick, R., et al. (2012). Darwin Core: An evolving community-developed biodiversity data standard. PLoS ONE, 7(1), Article e29715. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0029715
Yesson, C., Brewer, P. W., Sutton, T., et al. (2007). How global is the Global Biodiversity Information Facility? PLoS ONE, 2(11), Article e1124. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0001124
