QUẢN LÝ DỮ LIỆU SỐ VỀ HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG Ở PHỐ CỔ HÀ NỘI PHỤC VỤ GIÁO DỤC MỞ

Phạm Quỳnh Anh

doi:10.59266/houjs.2026.1508

Các tác giả

Phạm Quỳnh Anh

DOI:

https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1508

Từ khóa:

dữ liệu số, giáo dục mở, hoạt động văn hóa truyền thống, Phố cổ Hà Nội, quản lý dữ liệu

Tóm tắt

Nhiều hoạt động văn hóa truyền thống ở khu vực Phố cổ Hà Nội đã được ghi hình và đưa tin qua nhiều năm, song khối tư liệu này chưa trở thành tài nguyên giáo dục mở. Qua phân tích tài liệu, chính sách và mã hóa 13 đơn vị tư liệu công khai giai đoạn 2010-2026 về ba trường hợp, nghiên cứu đánh giá lớp dữ liệu công khai theo bốn tiêu chí. Tư liệu đáp ứng tương đối về nội dung, nhưng không định danh chủ thể từng nghi thức, gắn nhãn tái hiện thiếu nhất quán, thiếu mã định danh liên kết phiên bản và chỉ có tuyên bố bản quyền cấp trang. Từ đó, nghiên cứu đề xuất khung quản lý năm bước, phương án chuyển hóa dữ liệu thành học liệu và một số hàm ý chính sách.

Tài liệu tham khảo

Bùi, T. K. P. (2025). Di sản văn hóa và chuyển đổi số: Bản đồ hóa và bảo tồn nghệ thuật truyền thống bằng công nghệ, trường hợp Ca trù Vĩnh Phúc. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, 8A, 509-521. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.904

Carroll, S. R., Garba, I., Figueroa-Rodríguez, O. L., Holbrook, J., Lovett, R., Materechera, S., Parsons, M., Raseroka, K., Rodriguez-Lonebear, D., Rowe, R., Sara, R., Walker, J. D., Anderson, J., & Hudson, M. (2020). The CARE principles for Indigenous data governance. Data Science Journal, 19(1), 43. https://doi.org/10.5334/dsj-2020-043

Chính phủ. (2025). Nghị định số 308/2025/ NĐ-CP ngày 28/11/2025 hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa.

Chính phủ. (2026). Nghị định số 277/2026/ NĐ-CP ngày 09/7/2026 quy định về hạ tầng văn hóa số.

Cronin, C., & MacLaren, I. (2018). Conceptualising OEP: A review of theoretical and empirical literature in open educational practices. Open Praxis, 10(2), 127-143. https://doi. org/10.5944/openpraxis.10.2.825

Đinh Thuận. (2020, 18/01). Lần đầu tiên tái hiện “Tết phố” tại khu Phố cổ Hà Nội. VietnamPlus. https://www.vietnamplus.vn/lan-dau-tien-tai-hien-tet-pho-tai- khu-pho-co-ha-noi-post619174.vnp

Europeana Foundation. (2017). Definition of the Europeana Data Model (Version 5.2.8). https://pro.europeana.eu/files/Europeana_Professional/Share_your_ data/Technical_requirements/EDM_ Documentation/EDM_Definition_ v5.2.8_102017.pdf

Giang Nam. (2023, 25/04). Nghề kim hoàn với di sản văn hóa Thăng Long-Hà Nội. Nhân Dân điện tử. https://nhandan.vn/ ocop/de-nghe-kim-hoan-phat-trien- xung-voi-tiem-nang-post749580.html

Giang Nam. (2024, 29/01). Một thương hiệu văn hóa Tết Hà thành. Nhân Dân điện tử. https://nhandan.vn/mot-thuong-hieu-van-hoa-tet-ha-thanh-post794392.html

Lê, P. A. (2022, 18/06). Mãn nhãn Lễ rước kiệu đền Bạch Mã đón nhận bằng di tích Quốc gia đặc biệt. Báo Điện tử Chính phủ. https://thanglong.chinhphu.vn/le-ruoc-kieu-den-bach-ma-don- nhan-bang-di-tich-quoc-gia-dac- biet-103220618212520172.htm

Minh Thúy. (2025, 13/01). Tết Việt - Tết phố 2025: Đa dạng các hoạt động mừng xuân Ất Tỵ. Báo Điện tử Chính phủ. https://thanglong.chinhphu.vn/tet-viet-tet-pho-2025-da-dang- cac-hoat-dong-mung-xuan-at- ty-103250113155753687.htm

Mộc An. (2020, 20/01). Dạo chơi “Tết phố” trong lòng phố cổ. Báo Văn hóa. https://baovanhoa.vn/doi-song-van- hoa/dao-choi-tet-pho-trong-long-pho- co-18714.html

Ngô, M. H. (2020). Community-based behaviour towards affordances in conservation of Hanoi Old Quarter in the Vietnam context. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 949, 012063. https://doi.org/10.1088/1757-899X/949/1/012063

Ngô, T. K. D. (2021). Dealing with heritage Hanoi Old Quarter. E3S Web of Conferences, 263, 05043. https://doi. org/10.1051/e3sconf/202126305043

Nguyễn Hoàng. (2019, 08/08). Phố Hàng Bạc. Nhân Dân điện tử. https://nhandan.vn/pho-hang-bac-post367183.html

Nguyễn, H. N. (2025). Chuyển đổi số trong bảo tồn và tái tạo di sản: Trường hợp không gian đình tổ nghề ở Phố cổ Hà Nội. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, 8A, 317-325. https://doi. org/10.59266/houjs.2025.883

Phương Hà. (2023, 09/01). Lên phố cổ chơi Tết Việt - Tết Phố. Báo Văn hóa. https://baovanhoa.vn/van-hoa/len-pho- co-choi-tet-viet-tet-pho-33306.html

Thảo Nguyên. (2026, 26/03). Ngày 30- 31/3 diễn ra Lễ hội đền Bạch Mã năm 2026. Báo Đại biểu Nhân dân. https://daibieunhandan.vn/ngay-30- 31-3-dien-ra-le-hoi-den-bach-ma- nam-2026-10411239.html

Thủ tướng Chính phủ. (2021). Quyết định số 2026/QĐ-TTg ngày 02/12/2021 phê duyệt Chương trình số hóa Di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021-2030.

Thùy Linh. (2023, 13/04). Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Lễ hội đình Kim Ngân năm 2023. Báo Điện tử Chính phủ. https://thanglong.chinhphu.vn/ nhi e u-hoa t -dong- hap-dan-tai-le-hoi-dinh-kim-ngan- nam-2023-103230413203309714.htm

Thương Nguyễn. (2026, 17/01). Nhiều hoạt động hấp dẫn tại “Tết Việt - Tết Phố” 2026. Cổng Thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. https://bvhttdl.gov.vn/nhieu- hoat-dong-hap-dan-tai-tet-viet-tet- pho-2026-20260117140333895.htm

UNESCO. (2003). Convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage.

UNESCO. (2019). Recommendation on open educational resources (OER).

Việt Thương. (2026, 30/03). Khai mạc Lễ hội Di tích Quốc gia đặc biệt đền Bạch Mã năm 2026. Tạp chí Người Hà Nội. https://nguoihanoi.vn/khai-mac-le-hoi- di-tich-quoc-gia-dac-biet-den-bach- ma-nam-2026-100066.html

Vũ, H. V. (2010, 01/04). Lễ hội đền Bạch Mã. Nhân Dân điện tử. https://nhandan.vn/le-hoi-den-bach-ma-post496257.html

Wilkinson, M. D., Dumontier, M.,Aalbersberg, I. J., Appleton, G., Axton, M., Baak, A., Blomberg, N., Boiten, J.-W., da Silva Santos, L. B., Bourne, P. E., Bouwman, J., Brookes, A. J., Clark, T., Crosas, M., Dillo, I., Dumon, O., Edmunds, S., Evelo, C. T., Finkers, R., … Mons, B. (2016). The FAIR guiding principles for scientific data management and stewardship. Scientific Data, 3, 160018. https://doi.org/10.1038/sdata.2016.18