ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG KHÁNG KHUẨN VÀ ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG BẢO QUẢN THỰC PHẨM CỦA MỘT SỐ DỊCH CHIẾT THỰC VẬT TẠI VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1306Keywords:
dịch chiết thực vật, kháng khuẩn, hương thảo, húng chanh, chất bảo quản tự nhiênAbstract
Việt Nam là quốc gia có khí hậu nhiệt đới với hệ thực vật phong phú, chứa nhiều hợp chất sinh học tự nhiên có hoạt tính kháng khuẩn cao, bền vững và thân thiện với môi trường. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá khả năng kháng khuẩn của dịch chiết từ một số thực vật phổ biến tại Việt Nam. Mười bốn loài thực vật ăn được được tách chiết bằng phương pháp hồi lưu và khảo sát hoạt tính kháng khuẩn bằng phương pháp khuếch tán trên đĩa thạch đối với các vi sinh vật gồm vi khuẩn gram dương, gram âm, nấm men và nấm mốc. Kết quả cho thấy các dịch chiết thực vật có khả năng ức chế vi khuẩn gram dương mạnh hơn so với vi khuẩn gram âm. Trong số các mẫu khảo sát, dịch chiết lá hương thảo (Rosmarinus officinalis) và húng chanh (Plectranthus amboinicus) thể hiện phổ kháng khuẩn rộng nhất. Thử nghiệm trên thạch rau câu cho thấy các mẫu bổ sung dịch chiết hương thảo và húng chanh không phát hiện vi sinh vật sau 15 ngày bảo quản ở nhiệt độ phòng, trong khi mẫu đối chứng bị hư hỏng sau 7 ngày. Kết quả nghiên cứu cho thấy các dịch chiết thực vật có tiềm năng ứng dụng làm chất bảo quản tự nhiên thay thế phụ gia hóa học trong công nghiệp thực phẩm.
References
Anesini, C., & Perez, C. (1993). Screening of plants used in Argentine folk medicine for antimicrobial activity. Journal of Ethnopharmacology, 39(2), 119-128.
Asioli, D., Aschemann-Witzel, J., Caputo, V., Vecchio, R., Annunziata, A., Næs, T., et al. (2017). Making sense of the "clean label" trends: A review of consumer food choice behavior and discussion of industry implications. Food Research International, 99, 58-71. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2017.07.022
Burt, S. (2004). Essential oils: Their antibacterial properties and potential applications in foods. International Journal of Food Microbiology, 94(3), 223-253. https://doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2004.03.022
Chang, C. C., Yang, M. H., Wen, H. M., & Chern, J. C. (2002). Estimation of total flavonoid content in propolis by two complementary colorimetric methods. Journal of Food and Drug Analysis, 10(3), 178-182.
Cowan, M. M. (1999). Plant products as antimicrobial agents. Clinical Microbiology Reviews, 12(4), 564-582. https://doi.org/10.1128/CMR.12.4.564
Cushnie, T. P. T., & Lamb, A. J. (2005). Antimicrobial activity of flavonoids. International Journal of Antimicrobial Agents, 26(5), 343-356. https://doi.org/10.1016/j.ijantimicag.2005.09.002
Hoàng, V. T., Nguyễn, T. T. H., & Phạm, T. H. (2018). Nghiên cứu hoạt tính kháng khuẩn của dịch chiết diếp cá (Houttuynia cordata Thunb.). Tạp chí Khoa học và Công nghệ, 56(4), 45-52.
Kumar, A., Ilavarasan, R., Jayachandran, T., Decaraman, M., Aravindhan, P., Padmanabhan, N., & Krishnan, M. R. V. (2011). Phytochemical investigation on a tropical plant. Pakistan Journal of Nutrition, 8(1), 83-85.
Mbaveng, A. T., Kuete, V., Mapunya, B. M., Beng, V. P., Nkengfack, A. E., Meyer, J. J. M., & Lall, N. (2008). Evaluation of four Cameroonian medicinal plants for antimicrobial activity. Journal of Ethnopharmacology, 119(3), 508-513. https://doi.org/10.1016/j.jep.2008.07.031
Moreno, S., Scheyer, T., Romano, C. S., & Vojnov, A. A. (2006). Antioxidant and antimicrobial activities of rosemary extracts linked to their polyphenol composition. Free Radical Research, 40(2), 223-231. https://doi.org/10.1080/10715760500473834
Nguyen, Q. V., & Eun, J. B. (2013). Antimicrobial activity of medicinal plant extracts against food spoilage microorganisms. Food Control, 34(2), 514-521. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2013.05.029
Nguyễn, T. B. H. (2017). Nghiên cứu hoạt tính kháng khuẩn của tinh dầu húng chanh. Tạp chí Dược liệu, 22(3), 156-162.
Shahidi, F., & Ambigaipalan, P. (2015). Phenolics and polyphenolics in foods, beverages and spices: Antioxidant activity and health effects-A review. Journal of Functional Foods, 18, 820-897. https://doi.org/10.1016/j.jff.2015.06.018
Singleton, V. L., Orthofer, R., & Lamuela- Raventós, R. M. (1999). Analysis of total phenols and other oxidation substrates and antioxidants by means of Folin-Ciocalteu reagent. Methods in Enzymology, 299, 152-178. https://doi.org/10.1016/S0076-6879(99)99017-1
Tavassoli, S., & Djomeh, Z. E. (2011). Total phenols, antioxidant potential and antimicrobial activity of methanol extract of rosemary (Rosmarinus officinalis L.). Global Veterinaria, 7(4), 337-341.
Vasconcelos, N. G., Croda, J., & Simionatto, S. (2018). Antibacterial mechanisms of carvacrol: A review. Current Pharmaceutical Design, 24(30), 3581- 3590. https://doi.org/10.2174/1381612824666181003130005
