NĂNG LỰC TẠO CÂU LỆNH NHƯ MỘT NĂNG LỰC SỐ MỚI TRONG HỌC TẬP NGOẠI NGỮ THỜI ĐẠI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠO SINH
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1362Từ khóa:
AI tạo sinh, học ngoại ngữ, khung PL-FLL, năng lực Prompt, năng lực sốTóm tắt
Bài viết nhằm làm rõ khái niệm năng lực tạo câu lệnh (Prompt) trong bối cảnh học tập ngoại ngữ thời đại AI (trí tuệ nhân tạo) tạo sinh. Nghiên cứu được thực hiện theo hướng nghiên cứu lý luận, sử dụng tổng quan tường thuật kết hợp phân tích chủ đề và tổng hợp khái niệm. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các tài liệu và công trình khoa học về năng lực số, năng lực AI, thiết kế câu lệnh, AI tạo sinh và học ngoại ngữ trên các cơ sở dữ liệu học thuật như Scopus, Web of Science, ERIC và Google Scholar. Kết quả nghiên cứu cho thấy năng lực Prompt không chỉ liên quan đến kỹ thuật xây dựng câu lệnh mà còn gắn với nhận thức, tư duy phản biện và hoạt động học tập trong môi trường AI tạo sinh. Từ đó, nghiên cứu đề xuất khung năng lực Prompt trong học ngoại ngữ (PL-FLL) gồm năm thành tố, đồng thời khái niệm hóa năng lực Prompt như một dạng năng lực số mới. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận về năng lực Prompt, đồng thời cung cấp cơ sở tham khảo cho việc tích hợp năng lực này vào chương trình đào tạo, thiết kế hoạt động học tập tăng cường AI và phát triển năng lực nghề nghiệp của giảng viên trong giáo dục ngoại ngữ.
Tài liệu tham khảo
Braun, V., và Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Digital Promise. (2024). AI literacy framework. Digital Promise.
Fang, S., và Han, Z. (2025). On the nascency of ChatGPT in foreign language teaching and learning. Annual Review of Applied Linguistics. Advance online publication. https://doi.org/10.1017/S026719052510010X
Kasneci, E., Seßler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., Krusche, S., Kutyniok, G., Michaeli, T., Nerdel, C., Pfeiffer, F., Poquet, O., Sailer, M., Schmidt, A., Seidel, T., ... Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language
models for education. Learning and Individual Differences, 103, Article 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
Miao, F., và Holmes, W. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693
Mills, K., Ruiz, P., Lee, K., Coenraad, M., Fusco, J., Roschelle, J., và Weisgrau, J. (2024, May). AI literacy: Aframework to understand, evaluate, and use emerging technology. Digital Promise. https://doi.org/10.51388/20.500.12265/218
Ng, D. T. K., Leung, J. K. L., Chu, S. K. W., và Qiao, M. S. (2021). Conceptualizing AI literacy: An exploratory review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 2, Article 100041. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2021.100041
Nguyễn, T. H. A., Phan, T. V. N., và Nguyễn, H. P. L. (2025). Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Mở Hà Nội. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, Số đặc biệt 1A, 218-227. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.629
Phạm, T. H. (2025). Phản hồi của sinh viên về sử dụng chatbot trí tuệ nhân tạo cải thiện kỹ năng hội thoại tiếng Anh. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, Số đặc biệt 1A, 264-271. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.642
Vuorikari, R., Kluzer, S., và Punie, Y. (2022). DigComp 2.2: The digital competence framework for citizens (EUR 31006 EN). Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/115376
Woo, D. J., Guo, K., và Susanto, H. (2024). Exploring EFL students’ prompt engineering in human-AI story writing: An activity theory perspective. Open Science Framework. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/J7RKY
