NGHIÊN CỨU VỀ DỊCH THUẬT VĂN HỌC HÀN QUỐC DỰA TRÊN TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG TRONG GIÁO DỤC: TẬP TRUNG VÀO ĐÁNH GIÁ BẰNG THƯỚC ĐO TỐI ƯU HÓA LIÊN NGÔN NGỮ VÀ PHÂN TÍCH THEO KHUNG TIÊU CHÍ CHẤT LƯỢNG ĐA CHIỀU
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1441Từ khóa:
dịch văn học, khung tiêu chí chất lượng đa chiều, thước đo tối ưu hóa liên ngôn ngữ, trí tuệ nhân tạoTóm tắt
Bài viết phân tích chất lượng dịch văn học Hàn Quốc bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng ứng dụng trong giáo dục dịch thuật. Dữ liệu gồm Dongbaekkkot của Kim You-jeong, bản dịch chuyên gia và bản dịch AI; kết quả được đánh giá bằng thước đo tối ưu hóa liên ngôn ngữ đánh giá bản dịch (Crosslingual Optimized Metric for Evaluation of Translation - COMET) trên 39 đoạn và khảo sát 30 giáo viên theo các tiêu chí tham chiếu của khung tiêu chí chất lượng đa chiều (Multidimensional Quality Metrics - MQM). Kết quả cho thấy AI truyền đạt tốt nội dung chính nhưng còn hạn chế về văn phong, cảm xúc, yếu tố văn hóa và hiệu quả văn học, vì vậy phù hợp hơn với vai trò tư liệu đối chiếu trong đào tạo dịch thuật.
Tài liệu tham khảo
Lee, J. S., và Nguyễn, T. K. D. (2010). Tuyển tập truyện ngắn Kim You-jeong. Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
Lommel, A. R., Burchardt, A., & Uszkoreit, H. (2013). Multidimensional quality metrics: A flexible system for assessing translation quality. In Proceedings of Translating and the Computer 35. Aslib.
Mariana, V., Cox, T. L., & Melby, A. (2015). The Multidimensional Quality Metrics (MQM) framework: A new framework for translation quality assessment. The Journal of Specialised Translation, 23, 137-161.
Rei, R., Stewart, C., Farinha, A. C., & Lavie, A. (2020). COMET: A neural framework for MT evaluation. In Proceedings of the 2020 Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing (EMNLP) (pp. 2685- 2702). Association for Computational Linguistics.
Rei, R., Guerreiro, N. M., Treviso, M., Coheur, L., Lavie, A., & Martins, A. F. T. (2023). The inside story: Towards better understanding of machine translation neural evaluation metrics. In Proceedings of the 61st Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics (pp. 1089- 1105). Association for Computational Linguistics.
