BẢO MẬT DỮ LIỆU VÀ AN TOÀN THÔNG TIN TRONG GIÁO DỤC MỞ
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1514Từ khóa:
giáo dục mở, an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu, dữ liệu người học, phân tích học tập, trí tuệ nhân tạo có trách nhiệmTóm tắt
Bài viết phân tích các nguy cơ về bảo mật dữ liệu và an toàn thông tin trong giáo dục mở, đồng thời đề xuất một khung nguyên tắc gắn với các cơ chế kỹ thuật có thể kiểm tra. Đặc tính mở làm phát sinh ba căng thẳng: giữa tiếp cận nội dung và bảo vệ quyền sử dụng; giữa cá nhân hóa và quyền riêng tư của người học; giữa liên thông, mở rộng quy mô và chủ quyền dữ liệu. Bài viết phân biệt tài nguyên giáo dục mở, nội dung hạn chế và dữ liệu người học; xây dựng ma trận rủi ro bốn lớp; đồng thời đề xuất ba nguyên tắc thiết kế bảo mật gắn với quản trị khóa, URL ký số có phạm vi, mã giả hóa, nhật ký kiểm toán, phân tầng hạ tầng và quyền quyết định của con người khi sử dụng AI. Phương pháp là phân tích tài liệu có cấu trúc trong giai đoạn 2018-2025, kết hợp đối chiếu các nghiên cứu học thuật, khung tham chiếu an toàn thông tin và tài liệu kiến trúc công khai. Bài viết không tuyên bố hiệu quả thực nghiệm mà cung cấp một kiến trúc tham chiếu và các tiêu chí để kiểm chứng trong LMS cụ thể.
Tài liệu tham khảo
International Organization for Standardization. (2022). ISO/IEC 27001:2022 Information security, cybersecurity and privacy protection-Information security management systems-Requirements.
Kumar, P. P., Kumar, P. S., & Alphonse, P. J. A. (2018). Attribute based encryption in cloud computing: A survey, gap analysis, and future directions. Journal of Network and Computer Applications, 108, 37-52. https://doi.org/10.1016/j.jnca.2018.02.009
Liu, Q., & Khalil, M. (2023). Understanding privacy and data protection issues in learning analytics using a systematic review. British Journal of Educational Technology, 54, 1715-1747. https://doi.org/10.1111/bjet.13388
Moscow State Pedagogical University. (n.d.). Moscow Electronic School and digital educational resources. https://en.mgpu. ru/institutes/institute-of-education- content-methods-and-technology/
National Council of Educational Research and Training. (n.d.). DIKSHA open-source software and platform documentation. https://diksha.gov.in/help/diksha-oss/
National Institute of Standards and Technology. (2023). Artificial intelligence risk management framework (AI RMF 1.0). https://doi.org/10.6028/NIST.AI.100-1
National Institute of Standards and Technology. (2024). The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0. https://doi.org/10.6028/NIST.CSWP.29
Prinsloo, P., Slade, S., & Khalil, M. (2023). Multimodal learning analytics- in-between student privacy and encroachment: A systematic review. British Journal of Educational Technology, 54, 1566-1586. https://doi.org/10.1111/bjet.13373
Sunbird. (n.d.). Architecture design. https:// project-sunbird.github.io/architecture/ design/
Sousa, L., Pedro, L., & Santos, C. (2023). A systematic review of systematic reviews on open educational resources: An analysis of the legal and technical openness. The International Review of Research in Open and Distributed Learning, 24(3), 18-33. https://doi.org/10.19173/irrodl.v24i3.7196
Wuyts, K., Sion, L., & Joosen, W. (2020). LINDDUN GO: A lightweight approach to privacy threat modeling. In 2020 IEEE European Symposium on Security and Privacy Workshops (EuroS&PW) (pp. 302-309). IEEE. https://doi.org/10.1109/EuroSPW51379.2020.00047
