TÍNH TRỮ TÌNH TRONG LỜI BÀI HÁT VỀ XỨ NGHỆ
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1229Từ khóa:
lời, bài hát, xứ Nghệ, liên kết từ vựng, biện pháp tu từTóm tắt
Nghiên cứu này khám phá yếu tố trữ tình qua phân tích lời bài hát về xứ Nghệ (BHXN) - một nét văn hoá đặc sắc của người dân Nghệ An và Hà Tĩnh - miền Trung Việt Nam. Với đường hướng định tính là chính, bằng phân tích liên kết từ vựng, và biện pháp tu từ, kết quả cho thấy, nhóm từ vựng được dùng cho lời hát là ca ngợi thiên nhiên, con người nơi đây và chiêm nghiệm về thời gian. Liên kết chủ đạo là từ đồng nghĩa nói về dòng sông Lam và câu hò ví dặm, hình ảnh người mẹ và người con gái xứ Nghệ. Về biện pháp tu từ, so sánh được dùng nhiều nhất để ví von về tình yêu đôi lứa, về câu hò, về tính cách và nghĩa tình son sắt của người dân nơi đây. Ngoài ra, biện pháp nhân hoá và ẩn dụ cũng được sử dụng để mô tả cuộc sống vất vả, nỗi nhớ quê, và thiên nhiên khắc nghiệt của vùng đất này.
Tài liệu tham khảo
Bùi, Đ. T. (2021). Nét đẹp trong ca từ dân ca Ví, Dặm Nghệ Tĩnh. Tạp chí Trường ĐH Hà Tĩnh, 05 Tháng 6 2021. https://nse.htu.edu.vn/nghien-cuu/262-nét-đẹp-trong-ca-từ-dân-ca-ví-giặm-nghệ-tĩnh.
Đặng, H. L. (2015). Ví - dặm Nghệ Tĩnh xưa và nay. Di sản văn hoá phi vật thể, 1(50), 88-92.
Halliday, M. A. K., & Hasan, R. (1989). Language, context and text: Aspects of language in a social- semiotic perspective (2nd ed.). Oxford: Oxford University.
Hồ, N. T. (2006). Lectures on Discourse Analysis. Hanoi Open University.
Hoàng, P. (2020). Từ điển tiếng Việt. NXB Đà Nẵng.
Lê, B. H, Trần, Đ. S., & Nguyễn, K. P. (2006). Từ điển thuật ngữ văn học. NXB Giáo dục.
Lê, H. (2010). Dân ca xứ Nghệ. NXB Nghệ An.
Lê, H., Hoàng, T., & Thanh, L. (2000). Âm nhạc dân gian xứ Nghệ. Hội Văn nghệ Dân gian Nghệ An.
Ninh, V. G. (1996). Kho tàng ca dao dân ca xứ Nghệ. NXB Nghệ An.
Ninh, V. G. (2004). Về văn học dân gian xứ Nghệ. NXB Chính trị Quốc gia.
Sở Văn hóa, Thông tin và Du Lịch Nghệ An. (2014). Tuyển tập Dân ca xứ Nghệ. NXB Nghệ An.
Tkaraoke. (n.d.). Thư viện lời nhạc. https:// lyric.tkaraoke.com.
Trần, T. L. (2015). Dân ca ví giặm xứ Nghệ trong đời sống đương đại. NXB Nghệ An.
Từ, T. L. (2015). Giá trị và sức sống của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. Lý luận, 1(50), 27-32.
Vi, P. (2000). Dân ca Nghệ Tĩnh. NXB Sở Văn hóa, Thông tin Hà Tĩnh.
