TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG LỚP HỌC NGÔN NGỮ TRUNG QUỐC: THÁCH THỨC LIÊM CHÍNH HỌC THUẬT VÀ NGUY CƠ SUY GIẢM NĂNG LỰC TƯ DUY
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1399Keywords:
trí tuệ nhân tạo (AI); giảng dạy ngoại ngữ; tiếng Trung Quốc; đạo đức học thuật; phụ thuộc nhận thứcAbstract
Bài viết này phân tích những thách thức đặt ra từ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lớp học ngoại ngữ, đặc biệt trong giảng dạy và học tập tiếng Trung Quốc tại bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam. Dựa trên phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu và tiếp cận phản biện, nghiên cứu tập trung làm rõ hai vấn đề cốt lõi: (i) các thách thức liên quan đến đạo đức học thuật, bao gồm gian lận học tập, tính nguyên bản của sản phẩm học tập và ranh giới giữa hỗ trợ và thay thế của AI; và (ii) nguy cơ suy giảm năng lực tư duy của người học, thể hiện qua hiện tượng phụ thuộc nhận thức, suy giảm khả năng diễn đạt ngôn ngữ và tư duy phản biện. Kết quả phân tích cho thấy AI không trực tiếp làm suy yếu năng lực tư duy, nhưng việc sử dụng thiếu kiểm soát và định hướng có thể dẫn đến hệ quả tiêu cực trong quá trình học tập. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm sử dụng AI một cách có trách nhiệm, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy ngoại ngữ trong bối cảnh chuyển đổi số.
References
Ateeq, A., Alzoraiki, M., Milhem, M., & Ateeq, R. A. (2024). Artificial intelligence in education: Implications for academic integrity and the shift toward holistic assessment. Frontiers in Education, 9, Article 1470979. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1470979
Avello, D., & Zurita, S. A. (2025). Exploring the nexus of academic integrity and artificial intelligence in higher education: A bibliometric analysis. International Journal for Educational Integrity, 21(1), Article 24, pp. 1-14. https://doi.org/10.1007/s40979-025-00199-2
Bittle, K., & El-Gayar, O. (2025). Generative AI and academic integrity in higher education: A systematic review and research agenda. Information, 16(4), 296. https://doi.org/10.3390/ info16040296
Cotton, D. R. E., Cotton, P. A., & Shipway, J. R. (2024). Chatting and cheating: Ensuring academic integrity in the era of ChatGPT. Innovations in Education and Teaching International, 61(2), 228- 239. https://doi.org/10.1080/14703297.2023.2190148
Đào, T. N. N. (2025). Tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc dạy và học ngoại ngữ tại các cơ sở giáo dục ở Việt Nam. Tạp chí Thiết bị Giáo dục. Tập 330, số kỳ 2 tháng 5 năm 2025.
Đặng, H. Đ., & Bùi, T. N. (2025). AI và liêm chính học thuật trong giáo dục đại học. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội. Số đặc biệt 6A, 38-45. https:// doi.org/10.59266/houjs.2025.662
Gilson, L., & Goldberg, C. B. (2015). Editors’ comment: So, what is a conceptual paper? Group & Organization Management, 40(2), 127-130. https:// doi.org/10.1177/1059601115576425
Guadu, A., Dibekulu, D., & Menberu, A. W. (2025). Academic integrity in the age of artificial intelligence: Challenges and strategies for African higher education. Discover Education, 5, Article 21. https://doi.org/10.1007/s44217-025-01031-2
Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., Krusche, S., Kutyniok, G., Michaeli, T., Nerdel, C., Pfeffer, J., Poquet, O., Sailer, M., Schmidt, A., Seidel, T., … Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j. lindif.2023.102274
李展鹏. (2025). 生成式人工智能在外语教育与学习中的优势与风险. 人文与社会科学学刊, 1(1), 168-176. https://doi.org/10.70693/rwsk.v1i1.471
Cong-Lem, N., Tran, T. N., & Nguyen, T. T. (2024). Academic integrity in the age of generative AI: Perceptions and responses of Vietnamese EFL teachers. Teaching English with Technology, 24(1), 28-47. https://doi.org/10.56297/ FSYB3031/MXNB7567.
Selwyn, N. (2019). Should robots replace teachers? AI and the future of education. Polity Press.
Võ, L. H. P. (2025). Vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy bằng tiếng Anh: Nhận thức của sinh viên và ý nghĩa sư phạm cho giảng viên. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội. Số đặc biệt 7A - Tháng 10 năm 2025. 207-217. DOI: https://doi.org/10.59266/houjs.2025.778
Yusuf, A., Pervin, N., & Román-González, M. (2024). Generative AI and the future of higher education: A threat to academic integrity or reformation? Evidence from multicultural perspectives. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 21, Article 21. https://doi.org/10.1186/s41239-024-00453-6
Zhai, X., Chu, X., Chai, C. S., Jong, M. S.Y., Istenic, A., Spector, M., Liu, J.-B., Yuan, J., & Li, Y. (2021). A review of artificial intelligence (AI) in education from 2010 to 2020. Complexity, 2021(1), Article 8812542. https://doi.org/10.1155/2021/8812542
Zhang, S., Liu, Y., & Liu, W. (2025). Current situation and developing trend of research on artificial intelligence in international Chinese education. Journal of Maobi, 3(2), 183-193. https://doi.org/10.20961/maobi.v3i2.111916
杨连瑞, & 李淑红. (2025). 人工智能时代的外语教育研究生培养问题. 外语教育研究, (4), 14-21.
