ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG PHỤC HỒI COLLAGEN CỦA DỊCH CHIẾT CÁM GẠO TRÊN NGUYÊN BÀO SỢI DA NGƯỜI BỊ TỔN THƯƠNG DO TIA UVB
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1316Từ khóa:
dịch chiết cám gạo, HaCaT, HDF, Collagen loại I, UVBTóm tắt
Nghiên cứu này đánh giá tác dụng chống lão hóa da của dịch chiết cám gạo thông qua khả năng thúc đẩy tổng hợp collagen type I và bảo vệ nguyên bào sợi da khỏi tổn thương do tia UVB. Dịch chiết cám gạo được chuẩn bị bằng phương pháp ngâm chiết với ethanol 70%. Tính an toàn của dịch chiết cám gạo được đánh giá trên hai dòng tế bào da là keratinocyte (HaCaT) và nguyên bào sợi da người (HDF) bằng phương pháp MTT. Kết quả cho thấy dịch chiết cám gạo không gây độc tính trên cả hai dòng tế bào ở nồng độ ≤ 100 µg/ mL. Trên mô hình nguyên bào sợi da người (HDF) được nuôi trong môi trường điều hòa từ tế bào HaCaT sau chiếu UVB (40 mJ/cm²), dịch chiết cám gạo phục hồi đáng kể nồng độ collagen type I bị suy giảm theo cách phụ thuộc vào nồng độ. Tại nồng độ 100 µg/mL, dịch chiết cám gạo đưa hàm lượng collagen trở về gần mức của nhóm đối chứng không chiếu UVB (p < 0,001). Phân tích cơ chế phân tử bằng kỹ thuật RT-qPCR cho thấy dịch chiết cám gạo làm tăng đáng kể biểu hiện mRNA của COL1A1 và COL1A2, đồng thời giảm rõ rệt biểu hiện MMP-1 so với nhóm chỉ chiếu UVB. Những kết quả này chứng minh rằng dịch chiết cám gạo có khả năng kích thích tổng hợp collagen type I và ức chế sự phân hủy collagen, từ đó góp phần cải thiện độ đàn hồi, độ săn chắc của da và làm chậm quá trình lão hóa. Nghiên cứu khẳng định tiềm năng ứng dụng cao của cám gạo - một phụ phẩm nông nghiệp dồi dào tại Việt Nam - trong phát triển các sản phẩm mỹ phẩm chống lão hóa và chống nhăn an toàn, hiệu quả.
Tài liệu tham khảo
Al-Atif, H. (2022). Collagen supplements for aging and wrinkles: a paradigm shift in the fields of dermatology and cosmetics. Dermatology practical & conceptual, 12(1), e2022018.
Dierckx, S., Patrizi, M., Merino, M., González, S., Mullor, J. L., & Nergiz-Unal, R. (2024). Collagen peptides affect collagen synthesis and the expression of collagen, elastin, and versican genes in cultured human dermal fibroblasts. Frontiers in Medicine, 11, 1397517.
Kolarsick, P. A., Kolarsick, M. A., & Goodwin, C. (2011). Anatomy and physiology of the skin. Journal of the Dermatology Nurses’ Association, 3(4), 203-213.
Manosroi, A., Chutoprapat, R., Abe, M., Manosroi, W., & Manosroi, J. (2012). Anti-aging efficacy of topical formulations containing niosomes entrapped with rice bran bioactive compounds. Pharmaceutical biology, 50(2), 208-224.
Nguyễn Thị Hương, N. T. C., Đỗ Phương Khanh, Đ. B. S., & Nguyễn Thị Huế, T. T. T. T. (2025). Đánh giá khả năng ức chế tổng hợp sắc tố melanin của dịch chiết cám gạo trên dòng tế bào melanoma B16F10. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, 18-18.
Papaccio, F., Caputo, S., & Bellei, B. (2022). Focus on the contribution of oxidative stress in skin aging. Antioxidants, 11(6), 1121.
Phongthai, S., Homthawornchoo, W., & Rawdkuen, S. (2017). Preparation, properties and application of rice bran protein: A review. International Food Research Journal, 24(1).
Potekaev, N. N., Borzykh, O. B., Medvedev, G. V., Petrova, M. M., Gavrilyuk, O. A., Karpova, E. I.,... Shnayder, N. A. (2021). Genetic and epigenetic aspects of skin collagen fiber turnover and functioning. Cosmetics, 8(4), 92.
Quan, T., Qin, Z., Xia, W., Shao, Y., Voorhees, J. J., & Fisher, G. J. (2009). Matrix- degrading metalloproteinases in photoaging. Paper presented at the Journal of Investigative Dermatology Symposium Proceedings.
Viscomi, B., Muniz, M., & Sattler, S. (2025). Managing menopausal skin changes: a narrative review of skin quality changes, their aesthetic impact, and the actual role of hormone replacement therapy in improvement. Journal of Cosmetic Dermatology, 24, e70393.
