PHÂN TÍCH LỖI CỦA DEEPL TRONG BIÊN DỊCH TRUNG - VIỆT VÀ GIÁ TRỊ ỨNG DỤNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY TẠI KHOA TIẾNG TRUNG QUỐC, TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1390Keywords:
dịch máy, DeepL, biên dịch Trung - Việt, lỗi dịch, giảng dạy biên dịchAbstract
Bài viết phân tích các lỗi sai trong bản dịch Trung - Việt do DeepL tạo ra và đề xuất khả năng khai thác kết quả nghiên cứu trong giảng dạy biên dịch tại Khoa Tiếng Trung Quốc, Trường Đại học Mở Hà Nội. Ngữ liệu gồm 15 bài khóa trong Giáo trình Dịch Trung - Việt đang được sử dụng tại đơn vị và các bản dịch tiếng Việt tương ứng của DeepL. Bằng phương pháp đối chiếu nguyên văn với bản dịch máy, nghiên cứu nhận diện 82 trường hợp lỗi sai thuộc năm nhóm: từ vựng - ngữ nghĩa, thuật ngữ, cú pháp, văn phong và ngữ dụng; trong đó sai lệch thuật ngữ chiếm tỷ lệ cao nhất. Kết quả cho thấy DeepL có thể hỗ trợ tạo bản dịch sơ bộ nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về độ chính xác thuật ngữ, tính tự nhiên của diễn đạt và sự phù hợp với ngữ cảnh. Từ đó, bài viết đề xuất sử dụng các sai lệch của DeepL làm ngữ liệu cho hoạt động phát hiện lỗi, sửa lỗi, so sánh phương án dịch và rèn luyện kỹ năng hiệu đính cho sinh viên.
References
Bowker, L. (2002). Computer-aided translation technology: A practical introduction. University of Ottawa Press.
Floridi, L., & Chiriatti, M. (2020). GPT- 3: Its Nature, Scope, Limits, and Consequences. Minds and Machines, 30(4), 681-694. https://doi.org/10.1007/s11023-020-09548-1
Floridi, L., & Cowls, J. (2019). A Unified Framework of Five Principles for AI in Society. Harvard Data Science Review, 1(1), 2-15. https://doi.org/10.1162/99608f92.8cd550d1
Gao, L. [高璐璐], & Zhao, W. [赵雯]. (2020). 机器翻译研究综述 [An overview of machine translation research]. 中国外语 [Foreign Languages in China], 17(6), 97-103. https://doi.org/10.13564/j.cnki.issn.1672-9382.2020.06.015
Garcia, I. (2010). Is machine translation ready yet? Target: International Journal of Translation Studies, 22(1), 7-21. https:// doi.org/10.1075/target.22.1.02gar
Nguyễn, Q. V. (2025). Phân tích những khó khăn và cách khắc phục khi giảng dạy trực tuyến môn Dịch nâng cao ngành Ngôn ngữ tiếng Trung Quốc trong kỷ nguyên số. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, (4A), 138-145. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.991
Nguyễn, T. N. (2025). Ứng dụng AI trong học tập và thách thức từ công cụ phát hiện: Góc nhìn từ giảng dạy tiếng Trung Quốc và đề xuất quy trình đánh giá mới. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, (4A), 22-48. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.981
Popović, M. (2018). Error Classification and Analysis for Machine Translation Quality Assessment. In J. Moorkens, S. Castilho, F. Gaspari, & S. Doherty (Eds.), Translation quality assessment: From principles to practice (pp. 129-158). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-91241-7_7
Pym, A. (2013). Translation Skill-Sets in a Machine-Translation Age. Meta: Journal des traducteurs, 58(3), 487-503. https://doi.org/10.7202/1025047ar
Trần, T. A. N., & Vũ, Đ. H. A. T. (2019). Giáo trình Dịch Trung Việt. Trường Đại học Mở Hà Nội.
