ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠO SINH THIẾT LẬP NGỮ CẢNH GIAO TIẾP TIẾNG TRUNG QUỐC: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH “THẦY – MÁY – TRÒ”
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1391Keywords:
diễn đạt làm động lực, giảng dạy tiếng Trung Quốc, ngữ cảnh giao tiếp thực tế, thầy - máy - trò, trí tuệ nhân tạo tạo sinhAbstract
Dạy học ngoại ngữ nói chung và tiếng Trung Quốc nói riêng đang đối mặt với rào cản lớn về việc thiếu hụt môi trường giao tiếp thực tế. Nhằm giải quyết khoảng trống này, nghiên cứu đặt mục tiêu đề xuất một hướng tiếp cận mới trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (AI tạo sinh) để thiết lập ngữ cảnh giao tiếp. Bằng phương pháp nghiên cứu lý thuyết, phân tích tài liệu học thuật và mô hình hóa khái niệm, bài viết vận dụng lý thuyết “Diễn đạt làm động lực” để xây dựng hệ sinh thái cộng hưởng “Thầy – Máy – Trò”. Kết quả nghiên cứu đã thiết lập được một khung thao tác hóa cụ thể qua ba giai đoạn, trong đó tái định vị giáo viên là kiến trúc sư sư phạm, GenAI là đối tác nhập vai và người học là chủ thể diễn đạt. Nghiên cứu kết luận rằng GenAI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đóng vai trò cấu trúc lại quá trình tương tác ngôn ngữ. Qua đó, bài viết kiến nghị cần đưa kỹ năng thiết kế câu lệnh (prompt design) vào khung năng lực nghề nghiệp bắt buộc của giáo viên, đồng thời xây dựng quy chuẩn đạo đức nhằm kiểm soát chất lượng ngữ liệu trong kỷ nguyên giáo dục số.
References
Chan, C. K. Y. (2026). Who is doing the thinking? AI as a dynamic cognitive partner: A learner-informed framework. arXiv. https://arxiv.org/pdf/2602.15638v1
Du, H. (2024). The effectiveness of AI chatbots in foreign language learning: A meta- analysis. Computers and Education: Artificial Intelligence, 7, 100325.
Law, L. (2024). Application of generative artificial intelligence (GenAI) in language teaching and learning: A scoping literature review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 6, 100197. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2024.100174
Nguyễn, T. V. B. (2025). Tác dụng của AI trong giảng dạy tiếng Trung Quốc theo mô hình dạy học kết hợp trực tuyến và trực tiếp. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, Số đặc biệt 7A, 587-595. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.814
Võ, L. H. P. (2025). Vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy bằng tiếng Anh: Nhận thức của sinh viên và ý nghĩa sư phạm cho giảng viên. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, Số đặc biệt 7A, 207-218. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.778
Wang, S., & Zhang, H. (2026). Pedagogical partnerships with generative AI in higher education: How dual cognitive pathways paradoxically enable transformative learning. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 23(11), 1-23. https://doi.org/10.1186/s41239-026-00585-x
Xiao, Y., Huang, J., & Li, Z. (2024). AI chatbots in language learning: Personalized feedback, learner engagement and pedagogical implications. Education and Information Technologies, 29(10), 12875-12898.
Yang, W., Shi, G. F., & Zhong, Y. H. (2022). “表达驱动”教学理论与戏剧形式国际中文教学实践. 国际中文教育研究, 5, 45-53.
Zhong, Y. H. (2014). 掌握第二语言的路径：“言语-语言-言语”. 世界汉语教学, 28(4), 537-546.
Zhong, Y. H., Li, Z., & Ding, L. S. (2022). “表达驱动”教学理论与国际中文教学资源建设. 国际中文教育研究, 4, 12-20.
Zhong, Y. H., Yu, H. S., & Yang, W. (2023). 国际中文教育“表达驱动”教学理论与实践. 世界汉语教学, 37(3), 388-398.
