ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC MỞ TRONG KỶ NGUYÊN SỐ TRÊN CƠ SỞ TIẾP CẬN CHÍNH SÁCH VÀ QUẢN TRỊ
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1487Từ khóa:
bảo đảm chất lượng, chuyển đổi số, giáo dục mở, quản trị giáo dục, chính sách giáo dụcTóm tắt
Sự phát triển của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng học tập trực tuyến đang thúc đẩy giáo dục mở theo hướng linh hoạt, liên thông và lấy người học làm trung tâm. Tuy nhiên, mở rộng cơ hội tiếp cận không đồng nghĩa với bảo đảm chất lượng. Bài viết phân tích các yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục mở trong kỷ nguyên số từ góc độ chính sách và quản trị, đồng thời đề xuất một khung bảo đảm chất lượng có khả năng vận dụng tại các cơ sở giáo dục đại học. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu và phân tích chính sách; trên cơ sở đó xác định các đặc trưng của giáo dục mở, yêu cầu bảo đảm chất lượng và mối quan hệ giữa các thành tố trong hệ thống. Kết quả cho thấy bảo đảm chất lượng cần chuyển từ tư duy kiểm soát sang quản trị dựa trên chuẩn mực, dữ liệu, trách nhiệm giải trình và cải tiến liên tục. Khung đề xuất gồm năm thành tố: (1) chính sách và chuẩn chất lượng; (2) quản trị và trách nhiệm giải trình; (3) chương trình và học liệu mở; (4) công nghệ và dữ liệu; (5) trải nghiệm và kết quả học tập của người học. Khung này có ý nghĩa định hướng cho việc xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong phù hợp với đặc trưng của giáo dục mở.
Tài liệu tham khảo
Chính phủ. (2026). Nghị định số 91/2026/ NĐ-CP ngày 30 tháng 3 năm 2026 quy định chi tiết và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://chinhphu.vn/?docid=217408&pageid=27160&typegroupid=4
Chính phủ. (2026). Nghị định số 334/2026/NĐ- CP ngày 20 tháng 8 năm 2026 quy định về tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=0&docid=219283&pageid=27160
European Association for Quality Assurance in Higher Education. (2015). Standards and guidelines for quality assurance in the European Higher Education Area (ESG). ENQA.
Jung, I. (2011). The dimensions of e-learning quality: From the learner’s perspective. Educational Technology Research and Development, 59(4), 445-464. https://doi.org/10.1007/s11423-010-9171-4
UNESCO International Centre for Higher Education Innovation, & International Institute of Online Education. (2021). IIOE quality assurance 2.0: Framework and toolkit for driving and supporting online and blended teaching and learning. https://ichei.org/Uploads/Download/2021-11-19/61975ec315b6e.pdf
Lê, T. M. T. (2026). Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển học liệu ngoại ngữ mở: Tiếp cận từ chiến lược phát triển của Trường Đại học Mở Hà Nội. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội. https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1368
Marciniak, R. (2018). Quality assurance for online higher education programmes: Design and validation of an integrative assessment model applicable to Spanish universities. The International Review of Research in Open and Distributed Learning, 19(2), 126-154. https://doi.org/10.19173/irrodl.v19i2.3443
Nguyen, T. H. H., Le, T. M. T., Nguyen, T. V. D., & Mac, V. H. (2025). Promoting open educational resources for higher education in Vietnam. ASEAN Journal of Open and Distance Learning, 17(2), 60-81. https://doi.org/10.64233/LVTM2762
Schindler, L., Puls-Elvidge, S., Welzant, H., & Crawford, L. (2015). Definitions of quality in higher education: A synthesis of the literature. Higher Learning Research Communications, 5(3), 3-13. https://doi.org/10.18870/hlrc.v5i3.244
Stella, A., & Gnanam, A. (2004). Quality assurance in distance education: The challenges to be addressed. Higher Education, 47(2), 143-160. https://doi.org/10.1023/B:HIGH.0000016420.17251.5c
Thủ tướng Chính phủ. (2022). Quyết định số 78/QĐ-TTg ngày 14 tháng 1 năm 2022 phê duyệt Chương trình “Phát triển hệ thống bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục đối với giáo dục đại học và cao đẳng sư phạm giai đoạn 2022-2030”. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=205104&pageid=27160
Thủ tướng Chính phủ. (2022). Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25 tháng 1 năm 2022 phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030”. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=2&docid=205236&pageid=27160
Thủ tướng Chính phủ. (2024). Quyết định số 1705/QĐ-TTg ngày 31 tháng 12 năm 2024 phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=2&docid=212235&pageid=27160
UNESCO. (2019). Recommendation on open educational resources (OER). UNESCO.
UNESCO. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO.
