TÁC ĐỘNG CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ TÍNH HỮU ÍCH CẢM NHẬN CỦA TÀI NGUYÊN GIÁO DỤC MỞ ĐẾN LỢI ÍCH HỌC TẬP CẢM NHẬN TỪ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA HÀNH VI SỬ DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ KHU VỰC ĐÔNG NAM Á
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1497Từ khóa:
hành vi sử dụng AI, kết quả học tập, người học lớn tuổi, tài nguyên giáo dục mở, trí tuệ nhân tạoTóm tắt
Nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và tính hữu ích cảm nhận của tài nguyên giáo dục mở (OER) đến lợi ích học tập cảm nhận từ AI của người học lớn tuổi tại các trường Đại học Mở Đông Nam Á, đồng thời làm rõ vai trò trung gian của hành vi sử dụng AI. Nghiên cứu định lượng, thu thập dữ liệu từ người học lớn tuổi đã và đang sử dụng AI, kiểm định mô hình bằng mô hình cấu trúc tuyến tính từng phần (PLS-SEM). Kết quả cho thấy độ chính xác cảm nhận của nội dung AI tác động tích cực đến hành vi sử dụng AI; hành vi này ảnh hưởng tích cực, mạnh đến lợi ích học tập cảm nhận từ AI, trong khi tính hữu ích cảm nhận của OER có tác động tích cực nhưng khiêm tốn. Kết quả nhấn mạnh vai trò của hành vi sử dụng AI trong chuyển hóa giá trị công nghệ thành lợi ích học tập. Nghiên cứu khuyến nghị nâng cao độ tin cậy AI, phát triển năng lực sử dụng AI và hướng dẫn khai thác OER hiệu quả.
Tài liệu tham khảo
Ali, I., Warraich, N. F., & Butt, K. (2025). Acceptance and use of artificial intelligence and AI-based applications in education: A meta-analysis and future direction. Information Development, 41(3), 859-874. DOI: 10.1177/02666669241257206
Bailey, D. R., Almusharraf, N., & Almusharraf, A. (2022). Video conferencing in the e-learning context: Explaining learning outcome with the technology acceptance model. Education and Information Technologies, 27(6), 7679- 7698. https://doi.org/10.1007/s10639-022-10949-1
Baker, E. W., & Sibona, C. J. (2022). Digital OER impact on learning outcomes for social inclusion. Journal of Computer Information Systems, 62(2), 278-289. https://doi.org/10.1080/08874417.2020.1802789
DeLone, W. H., & McLean, E. R. (2003). The DeLone and McLean model of information systems success: A ten- year update. Journal of Management Information Systems, 19(4), 9-30. https://doi.org/10.1080/07421222.2003.11045748
Du, W., & Liang, R.-Y. (2024). Teachers’ continued VR technology usage intention:An applicationofthe UTAUT2 model. SAGE Open, 14(1), 1-17. https:// doi.org/10.1177/21582440231220112
Dư, T. C., Nguyễn, C. M. T., Nguyễn, V. A. T., Huỳnh, D. T., & Vũ, T. T. T. (2024). Factors influencing university students’ behavior in using artificial intelligence in learning: An empirical study from Ho Chi Minh City. Journal of Finance-Marketing Research, 15(6), 112-125. https://doi.org/10.52932/jfm.v15i6.544
Đỗ, V. H. (2016). Tài nguyên giáo dục mở và nhận diện các yếu tố tác động đến việc phát triển tài nguyên giáo dục mở tại Việt Nam. Tạp chí Thư viện Việt Nam, 4, 25-34.
Gou, H. (2023). Sustainable education for middle-aged and elderly: Learning to know, learning to do for sustainable living. European Journal of Sustainable Development, 12(4), 267-274. https://doi.org/10.14207/ejsd.2023.v12n4p267
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). SAGE.
Hilton, J., III. (2020). Open educational resources, student efficacy, and user perceptions: A synthesis of research published between 2015 and 2018. Educational Technology Research and Development, 68(3), 853-876. https://doi.org/10.1007/s11423-019-09700-4
Ho, H.-J. (2026). Analysis of the competency- based curriculum and learning strategies: The moderating effect of educational resources. Discover Education, 5, Article 94. https://doi.org/10.1007/s44217-025-00791-1
Hồ, N. H. T., & Trần, T. T. (2025). Tài nguyên giáo dục mở và đánh giá năng lực giảng viên tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Nguyễn Tất Thành, 8(9), 68-77. https://doi.org/10.55401/yznm8g96
Korchak, A., Al Murshidi, G., Getman, A., Raouf, N., Arshe, M., Al Meheiri, N., Shulgina, G., & Costley, J. (2025). The role of social influence in generative artificial intelligence ChatGPT adoption intentions among undergraduate and graduate students. Innovations in Education and Teaching International, 62(5), 1559-1573. https://doi.org/10.1080/14703297.2025.2496942
Laupichler, M. C., Aster, A., Schirch, J., & Raupach, T. (2022). Artificial intelligence literacy in higher and adult education: A scoping literature review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 3, Article 100101. https:// doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100101
Lê, A. V., & Trần, M. N. (2024). Tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với hệ thống giáo dục toàn cầu và giáo dục Việt Nam. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, (5), 1-11.
Ma, T. (2022). Study on English learning motivation of the middle-aged and elderly learners in China. Advances in Economics, Business and Management Research, 214, 605-609.
Mohamud, A. J., Nor, M. A., Sahane, M., & Dirie, A. M. (2026). Self- efficacy and instructor support as determinants of ChatGPT effectiveness in student learning. Discover Artificial Intelligence, 6, Article 529. https://doi. org/10.1007/s44163-026-01293-1
Nguyễn, C. H. P., & Trần, T. T. (2025). Yếu tố tác động đến việc sử dụng tài nguyên giáo dục mở của sinh viên: Tổng quan mô tả từ cơ sở dữ liệu ScienceDirect. Thông tin và Tư liệu, (6), 18-26
Nguyễn, Q. H. (2026). Tác động của các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đến động lực, phương pháp học tập và kết quả tiếp thu ngoại ngữ của sinh viên. Tạp chí Nghiên cứu Nước ngoài, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội. 103-116
Nguyễn, T. P. M., Đặng, H. N., & Võ, T. L. T. (2025). Tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động đào tạo tại Viện Đào tạo và Phát triển học tập suốt đời góp phần thúc đẩy xã hội học tập số. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, Số đặc biệt 7A. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.780
Pete, J. (2019). Open education resources differentiation: A cross-country study on differentiation in access, use and sharing of (open) educational resources at universities in Kenya, Ghana and South Africa [Doctoral dissertation, Open Universiteit]. Open Universiteit Research Portal.
Phạm, T. T. T., Bùi, T. L., & Lê, T. H. (2024). Các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng ChatGPT trong học tập của sinh viên khối ngành kinh tế, luật. Tạp chí Kinh tế Tài chính Online.
Trần, T. T. B. P., Lê, T. Q. N., Võ, Q. A., Nguyễn, T. T. T., & Nguyễn, P. T. H. (2026, April 19). Hành vi sử dụng AI hỗ trợ học tập của sinh viên: Vai trò điều tiết của tính đổi mới cá nhân. Nghiên cứu Kinh tế-Tài chính. https:// nghiencuu.tapchikinhtetaichinh.vn/ hanh-vi-su-dung-ai-ho-tro-hoc-tap- cua-sinh-vien-vai-tro-dieu-tiet-cua- tinh-doi-moi-ca-nhan-154091.html
Rana, M. M., Siddiqee, M. S., Sakib, M. N., & Ahamed, M. R. (2024). Assessing AI adoption in developing country academia: A trust and privacy- augmented UTAUT framework. Heliyon, 10(18), e37569. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e37569
Sergeeva, O. V., Zheltukhina, M. R., Shoustikova, T., Tukhvatullina, L. R., Dobrokhotov, D. A., & Kondrashev, S. V. (2025). Understanding higher education students’ adoption of generative AI technologies: An empirical investigation using UTAUT2. Contemporary Educational Technology, 17(2), ep571. https://doi.org/10.30935/cedtech/16039
Su, J., Wang, Y., Liu, H., Zhang, Z., Wang, Z., & Li, Z. (2025). Investigating the factors influencing users’ adoption of artificial intelligence health assistants based on an extended UTAUT model. Scientific Reports, 15, Article 18215. https://doi.org/10.1038/s41598-025-01897-0
Tang, H., Lin, Y.-J., & Qian, Y. (2020). Understanding K-12 teachers’ intention to adopt open educational resources: A mixed methods inquiry. British Journal of Educational Technology, 51(6), 2558-2572. https://doi.org/10.1111/bjet.12937
Trần, Đ. H., & Nguyễn, T. P. L. (2026). Từ dữ liệu mở đến trải nghiệm học tập mở: Tái định vị giáo dục mở trong bối cảnh chuyển đổi số và hàm ý cho giáo dục đại học Việt Nam. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, Số đặc biệt 17A. https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1344
University of the Philippines Open University. (2024). Guidelines on the use of AI in teaching and learning (Document Code: OVCAA 2023-005). Office of the Vice Chancellor for Academic Affairs. https://www.upou.edu.ph/wp-content/ uploads/2024/01/Guidelines-on-Use- of-AI-in-Teaching-and-Learning. pdf?utm_source=chatgpt.com
Universitas Terbuka. (2026). Pedoman penggunaan kecerdasan artifisial generatif (GenAI) di Universitas Terbuka. Kantor Penjaminan Mutu, Universitas Terbuka. https://drive.google.com/file/d/1I2XWKI7VvqTFB 7OJj5fEJaJQpzEUQh_Z/preview
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425-478. https://doi.org/10.2307/30036540
Wang, L., Xu, S., & Liu, K. (2025). What drives university students to use ChatGPT for translation? Disciplinary and experiential influences. International Journal of Applied Linguistics, 36(2), 1223-1234. https://doi.org/10.1111/ijal.12856
Wang, S., Wang, F., Zhu, Z., Wang, J., Tran, T., & Du, Z. (2024). Artificial intelligence in education: A systematic literature review. Expert Systems with Applications, 252, 124167. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2024.124167 Wijayanti, P., Mohamed, I. S., & Daud, D. (2024). Computerized accounting information systems: An application of task technology fit model for microfinance. International Journal of Information Management Data Insights, 4(1), 100224. https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2024.100224
Wixom, B. H., & Todd, P. A. (2005). A theoretical integration of user satisfaction and technology acceptance. Information Systems Research, 16(1), 85-102. https://doi.org/10.1287/isre.1050.0042
Wu, Q., Tian, J., & Liu, Z. (2025). Exploring the usage behavior of generative artificial intelligence: A case study of ChatGPT with insights into the moderating effects of habit and personal innovativeness. Current Psychology, 44, 8190-8203. https://doi.org/10.1007/s12144-024-07193-w
Xiao, F., & Amiri, M. (2026). Extending the technology acceptance model with ethics, trust, and subjective norms: A PLS-SEM analysis of students’ AI adoption in higher education. AIP Advances, 16, Article 055016. https:// doi.org/10.1063/5.0332804
Yan, Y., Wu, B., Pi, J., & Zhang, X. (2025). Perceptions of AI in higher education: Insights from students at a top-tier Chinese university. Education Sciences, 15(6), 735. https://doi.org/10.3390/educsci15060735
Zhang, F., & Abd. Rahim, N. (2024). The impact of education on the elderly well-being: A meta-study. International Journal of Infrastructure Research and Management, 12(2), 68-78.
Zhang, K., Xie, Y., Han, W., Zhang, D., & Quan, Y. (2025). Algorithm to emotion: A three-stage model of user acceptance for AI-generated news platforms. Telematics and Informatics, 102, 102312. https://doi.org/10.1016/j.tele.2025.102312
Zogheib, S., & Zogheib, B. (2024). Understanding university students’ adoption of ChatGPT: Insights from TAM, SDT, and beyond. Journal of Information Technology Education: Research, 23, Article 25. https://doi.org/10.28945/5377
