TƯ DUY PHẢN BIỆN VÀ KỸ NĂNG VIẾT BÀI LUẬN HỌC THUẬT TIẾNG ANH: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHUNG NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
DOI:
https://doi.org/10.59266/houjs.2026.1287Từ khóa:
EFL, giáo dục đại học, môn học độc lập, tư duy phản biện, viết học thuật tiếng AnhTóm tắt
Bài báo hệ thống hóa nền tảng lý luận về giảng dạy tư duy phản biện (TDPB) như môn học độc lập và mối quan hệ của nó với kỹ năng viết bài luận học thuật tiếng Anh trong các chương trình sử dụng tiếng Anh giảng dạy tại Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU). Nghiên cứu tập trung vào cơ chế chuyển giao: sinh viên vận dụng kiến thức từ TDPB vào viết học thuật như thế nào. Phương pháp tổng quan hệ thống được sử dụng để phân tích các công trình lý thuyết nền tảng và các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa TDPB và viết học thuật trong bối cảnh tiếng Anh như một ngoại ngữ (EFL - English as a Foreign Language). Trên cơ sở tổng quan lý thuyết, nghiên cứu đề xuất rằng TDPB có thể ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến chất lượng bài luận qua hai biến trung gian: khả năng thu thập- đánh giá thông tin và lập dàn ý logic. Bài báo đề xuất mô hình phương trình cấu trúc với năm giả thuyết nhân quả, làm rõ tranh luận giữa mô hình môn học độc lập và mô hình tích hợp, đồng thời cung cấp khung phương pháp đánh giá hiệu quả cho các chương trình sử dụng tiếng Anh giảng dạy tại NEU. Các nghiên cứu tiếp theo nên dùng thiết kế thực nghiệm để kiểm chứng mô hình đề xuất.
Tài liệu tham khảo
Abrami, P. C., Bernard, R. M., Borokhovski, E., Waddington, D. I., Wade, C. A., & Persson, T. (2015). Strategies for teaching students to think critically: A meta-analysis. Review of Educational Research, 85(2), 275-314. https://doi.org/10.3102/0034654314551063
Alnofaie, H. (2013). A framework for implementing critical thinking as a language pedagogy in EFL preparatory programmes. Thinking Skills and Creativity, 10, 154-158. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2013.09.002
Anderson, R. C. (1977). The notion of schemata and the educational enterprise. In R. C. Anderson, R. J. Spiro, & W. E. Montague (Eds.), Schooling and the acquisition of knowledge (pp. 415- 431). Lawrence Erlbaum Associates.
Barnett, S. M., & Ceci, S. J. (2002). When and where do we apply what we learn? A taxonomy for far transfer. Psychological Bulletin, 128(4), 612-637. https://doi.org/10.1037/0033-2909.128.4.612
Ennis, R. H. (1991). Critical thinking: A streamlined conception. Teaching Philosophy, 14(1), 5-25.
Facione, P. A. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction (The Delphi Report). California Academic Press.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906- 911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
Flower, L., & Hayes, J. R. (1981). A cognitive process theory of writing. College Composition and Communication, 32(4), 365-387.
Hyland, K. (2019). Second language writing (2nd ed.). Cambridge University Press.
McPeck, J. E. (1990). Teaching critical thinking: Dialogue and dialectic. Routledge.
Moore, T. (2011). Critical thinking and disciplinary thinking: A continuing debate. Higher Education Research & Development, 30(3), 261-274.
Nguyen, T. H. H., Le, T. M. T., Nguyen, T. V. D., & Mac, V. H. (2025). Promoting open educational resources for higher education in Vietnam. ASEAN Journal of Open and Distance Learning, 17(2), 60-81.
Pham, T. C., & Nguyen, M. P. (2025). Mô hình giảng dạy đọc hiểu tiếng Trung Quốc theo hướng phát triển kỹ năng tư duy phản biện [A model for teaching Chinese reading comprehension towards developing critical thinking skills]. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, Số đặc biệt 4A, 1-13. https://doi.org/10.59266/houjs.2025.977
Paul, R., & Elder, L. (2014). Critical thinking: Tools for taking charge of your learning and your life (3rd ed.). Pearson.
Perkins, D. N., & Salomon, G. (1992). Transfer of learning. In T. Husen & T. N. Postlethwaite (Eds.), International encyclopedia of education (2nd ed.). Pergamon Press.
Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257-285. https://doi.org/10.1207/s15516709cog1202_4
